Ukrayna'da FOP Kaydı 2026: Yabancı Şahıs İşletmesi Açabilir mi?

FOP (фізична особа-підприємець), Ukrayna'nın şahıs işletmesi biçimidir ve ülkedeki en basit girişimci statüsüdür. Devletin Diia platformundaki otomatik FOP kaydı hizmeti bedelsizdir: başvuru formunun doldurulması yaklaşık 10 dakika, kaydın kendisi bir dakikaya kadar sürer ve devlet sicil memurunun katılımı olmadan tamamlanır (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Buradaki asıl ayrımı baştan bilin: bu hizmet vatandaş kabinesine ve fiziki kişi elektronik imzasına dayanır, yani yabancı için aynı yol pratikte açık değildir. Yabancının yolu vergi numarası, noter onaylı belgeler ve devlet sicil memuru ya da özel noterden geçer.

PeraGate'in Ukrayna'da ofisi yoktur; kaydı lisanslı yerel profesyonellerle uzaktan Türkçe koordine ederiz. Hangi adımların dahil olduğunu Ukrayna şahıs işletmesi (FOP) desteği sayfasında kalem kalem yazdık; kayıt sonrası defter ve beyan tarafı için muhasebe desteği sayfasına bakabilirsiniz.

Önce okunması gereken savaş durumu uyarısı nedir?

Ukrayna aktif savaş halindedir ve kayıt sürecinin fiziksel varlık gerektiren adımları bundan doğrudan etkilenir.

• Sıkıyönetim ve genel seferberlik 24.02.2022'den beri kesintisizdir; son uzatma 31.10.2026'da başlamış olup 29 Ocak 2027'de biter (Cumhurbaşkanlığı kararnamesi No. 1060/2026, 26.10.2026). Ateşkes yoktur.
• T.C. Kiev Büyükelçiliği, 16 Haziran 2025 tarihli duyurusunda vatandaşlarımızın zorunlu olmadıkça Ukrayna'ya seyahat etmemesini tavsiye etmektedir (kiev-be.mfa.gov.tr, erişim 29.10.2026).
• Sivil hava sahası kapalıdır, ticari yolcu uçuşu yoktur; EASA'nın çatışma bölgesi bülteni CZIB-2022-01R14'ün geçerliliği 31.01.2027'ye kadardır. Giriş yalnız kara ve tren yoluyla mümkündür.

Acil durumda T.C. Kiev Büyükelçiliği +380 63 211 47 65, T.C. Odessa Başkonsolosluğu +380 93 711 00 26, Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi +90 312 292 29 29.

Ukrayna'da yabancı FOP açabilir mi?

Bu sorunun kesin cevabı elimizdeki kaynaklardan çıkmıyor ve bunu olduğu gibi yazıyoruz. Diia'nın otomatik FOP kaydı hizmeti vatandaş kabinesi üzerinden işler; aynı platformun TOV kayıt hizmetinde yabancılar açıkça en yakın idari hizmet merkezine (CNAP) yönlendirilmektedir (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Yabancı için kayıt, devlet sicil memuru ya da özel noter aracılığıyla yapılır.

Oturma izni şartında kaynaklar ikiye bölünüyor. Bir grup kaynak, FOP kaydı için oturma izninin artık gerekmediğini ve adresin örneğin kira sözleşmesiyle kanıtlanabileceğini, ancak Ukrayna'da uzun süreli kalmak isteyen yabancının yine de geçici ya da sürekli oturma iznine ihtiyaç duyacağını söylüyor (Mind.ua, erişim 29.10.2026). Başka bir kaynak oturma izni olmadan kaydın yapılamayacağını söylüyor. Bu çelişki birinci el devlet kaynağından çözülemedi; Göç İdaresi ve Adalet Bakanlığı sayfaları erişime kapalıydı.

Pratik sonuç: "yabancı oturma izni olmadan FOP açar" ya da "açamaz" cümlesinin ikisi de bugün güvenli değildir. Başvurudan önce kaydı yapacak devlet sicil memuruna veya notere bu noktayı sorun; aynı soruyu oturum planınızla birlikte ele almak için Ukrayna oturma izni türleri rehberi işinizi görür.

FOP açmak için çalışma izni gerekir mi?

Bu konuda elimizde resmi bir açıklama yok, bu yüzden kesin bir yanıt veremiyoruz. Çalışma izni (дозвіл на застосування праці іноземців), bir işverenin yabancıyı istihdam etmesi için düzenlenen belgedir; FOP ise kişinin kendi adına yürüttüğü bir girişimci statüsüdür. İki rejimin kesiştiği nokta — FOP statüsünün kendisinin çalışma izni gerektirip gerektirmediği — bu rehberde doğrulanmadı ve belirsizler listesine alındı.

İstihdam tarafındaki genel kuralları ve muafiyetleri Ukrayna çalışma izni ve çalışma izni muafiyetleri rehberlerinde ayrı anlattık. Statü seçimi belirsizken en doğru adım, kaydı yapacak noter ya da sicil memuruyla birlikte lisanslı bir Ukraynalı avukata durumu yazılı sormaktır; bu görüşmeyi hukuki koordinasyon sayfası üzerinden organize ediyoruz.

Yabancı için hangi belgeler ve ön adımlar gerekir?

İkinci el kaynakların ortak saydığı asgari liste şudur: vergi mükellefi kayıt numarası (RNOKPP), pasaportun noter onaylı Ukraynaca çevirisi, faaliyet kodu (KVED) seçimi ve bir hukuki adres.

1. RNOKPP alın. Ukrayna'da gerçek kişilerin vergi numarasının adı RNOKPP'dir ve yerleşik olmayanlara da verilir; FOP açılışı bunu gerektiren hallerden biridir. Başvuru ikamet yerindeki ya da gelir elde edilen yerdeki vergi dairesine yapılır, işlem ücretsizdir. Yabancı bizzat başvurabileceği gibi noter onaylı — gerekiyorsa apostilli ya da konsoloslukta onaylanmış — vekâletname ile temsilci aracılığıyla da başvurabilir (mfa.gov.ua ve mesleki kaynaklar, erişim 29.10.2026). Savaş döneminde vergi dairelerinin fiili çalışma düzeni bölgeye göre değiştiği için süre vermiyoruz.
2. Belge zincirini kurun. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı'na göre Ukrayna dışında yabancı noter tarafından tasdik edilmiş vekâletname apostil ya da legalizasyon taşımalı ve Ukraynacaya onaylı çevirisiyle sunulmalıdır (mfa.gov.ua, erişim 29.10.2026). Türkiye'de düzenlenen vekâletname, pasaport kopyası ve varsa adres belgesi için aynı zinciri planlayın; sıralamayı apostil ve legalizasyon ile yeminli tercüme ve noter rehberlerinde açtık.
3. Faaliyet kodunu seçin. KVED kodu hem vergi grubunuzu hem de sonradan açacağınız banka hesabının incelemesini etkiler.
4. Elektronik imzayı hazırlayın. Başvuru fiziki kişi elektronik imzasıyla imzalanır.
5. Kaydı yaptırın. Yabancı için yol devlet sicil memuru ya da özel noterdir. Kayıt EDR'de göründükten sonra özet (виписка), vatandaş kabinesinden ya da e-postaya gelen açıklama koduyla alınır ve hukuki güce sahiptir (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026).

Vergi sistemi — genel rejim ya da basitleştirilmiş sistem — aynı başvuruda seçilir ve başvuru otomatik olarak FOP'un kayıt yerine ya da faaliyetin yürütüldüğü yere göre vergi dairesine yönlendirilir.

Elektronik imza (KEP) nasıl alınır, uzaktan mümkün mü?

İlk KEP alımı için Ukrayna'da fiziksel varlık ya da bu işi yürütecek bir düzen gerekir; uzaktan yenileme yalnız halen geçerli sertifikası olanlar içindir.

Devlet Vergi Servisi'nin nitelikli sağlayıcısı (KNEDP DPS) hizmeti gerçek kişilere ücretsiz verir (acskidd.gov.ua, erişim 29.10.2026). Yabancının kimlik tespiti, başka ülke vatandaşı pasaportunun noter onaylı Ukraynaca çevirisi ya da geçici veya sürekli oturma izniyle yapılır. Aynı resmi sayfadaki kurallar şunlar: nitelikli sertifikalar en fazla 2 yıl geçerlidir, kişisel anahtarlar yalnızca sağlayıcının kayıt noktalarında üretilir, sağlayıcı taşıyıcı satmadığı için anahtar sizin getirdiğiniz taşıyıcıya yazılır ve her kişisel anahtar ayrı bir taşıyıcıya yazılmalıdır.

Diia'nın TOV kayıt sayfasındaki resmi yanıta göre imza akredite bir sertifikasyon merkezinden de alınabilir ve hizmet bedeli yaklaşık 200 grivnadır, merkeze göre değişir; PrivatBank müşterileri, İçişleri Bakanlığı ve Devlet Vergi Servisi üzerinden ücretsiz alım da mümkündür (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Savaşa bağlı bir ayrıntı: KNEDP DPS'nin resmi sayfası, elektrik kesintisi olduğunda hizmet noktalarının yalnızca danışmanlık modunda çalıştığını ve ziyaretin bulunduğunuz yerin kesinti programına göre planlanmasını yazıyor.

2026'da hangi vergi grubu hangi yükü getiriyor?

Grubu ciro, çalışan sayısı ve müşteri tipi belirler; aşağıdaki oran formülleri Diia'nın resmi vergi sistemi sayfalarından, UAH tutarları ise ikinci el kaynaklardan gelir.

Kaynak: diia.gov.ua 1., 2. ve 3. grup sayfaları, erişim 29.10.2026.

İkinci el muhasebe kaynakları 2026 asgari ücretini 8.647 UAH, çalışabilir kişiler için geçim minimumunu 3.328 UAH kabul ederek şu tutarları veriyor: asgari ESV ayda 1.902,34 UAH (çeyreklik 5.707,02 UAH), 1. ve 2. grup için askeri harç ayda 864,70 UAH, 1. grup tek vergi tavanı ayda 332,80 UAH, 2. grup tek vergi tavanı ayda 1.729,40 UAH. Ciro sınırları için aynı kaynaklar 1.444.049 / 7.211.598 / 10.091.049 UAH veriyor. Bu tutarların hiçbiri birinci el devlet kaynağından doğrulanmadı ve Diia'nın kendi sayfaları halen 2025 değerlerini (1.336.000 / 6.672.000 / 9.336.000 UAH) gösteriyor. Hesabınızı bu rakamlar üzerine kurmadan önce muhasebecinize teyit ettirin.

Dikkat edilecek iki nokta daha var. 1. ve 2. grupta tek verginin fiili oranını köy, kasaba ve şehir meclisleri faaliyet türüne göre belirler; aynı grup içinde yerel farklar vardır. Ayrıca sıkıyönetim döneminde 3. gruba tanınan ciro üzerinden %2'lik özel rejim kaldırılmış ve mükellefler önceki rejimlerine döndürülmüştür; kaldırma tarihi konusunda kaynaklar çeliştiği için tarih yazmıyoruz. Grup seçimini ayrıntılı karşılaştırmak için FOP vergi grupları, tüzel kişilikle karşılaştırmak için TOV mu FOP mu rehberine bakın.

Beyan ve ödeme takvimi nasıl işliyor?

2026'da üç grubun tümü tek vergi beyannamesini üç aylık verir ve son tarih çeyreğin bitiminden sonra 40 gündür; 1. ve 2. grubun yılda bir beyan verdiğine dair eski bilgi geçerliliğini yitirmiştir (ikinci el muhasebe kaynakları, 2026).

Ödeme tarafında 1. ve 2. grup tek vergiyi içinde bulunulan ayın 20'sine kadar aylık öder; 3. grup, beyanın verilmesinden sonraki 10 takvim günü içinde çeyreklik öder. ESV, ödemenin yapıldığı çeyreği izleyen 19 gün içinde ödenir (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Gelir kaydı 1. ve 2. grupta serbest formda tutulur; 3. grupta KDV mükellefi değilse gelir defteri, KDV mükellefi ise gelir-gider defteri tutulur.

KDV tarafında ikinci el muhasebe kaynaklarına göre son 12 takvim ayındaki vergiye tabi işlem hacmi 1.000.000 UAH'yi aşan işletme için kayıt zorunludur, ancak 1.-3. grup tek vergi mükellefleri bu zorunluluğun dışındadır; 3. grupta %3 oranını seçmek KDV mükellefiyetini zorunlu kılar. Oranlar ve beyan takviminin tamamı Ukrayna vergi sistemi rehberinde, askeri harcın kapsamı askeri harç rehberinde.

Seferberliğe alınan FOP'lar için 1 Ekim 2025'ten itibaren kendileri adına ESV muafiyeti bildirilmektedir; bu bilgi de ikinci el kaynaklıdır.

Kayıttan sonra sıra neye gelir?

Kayıt tek başına çalışır bir yapı kurmaz; hesap, defter ve Türkiye tarafı aynı planın içinde durmalıdır.

• Banka hesabı. Hesap açma kararı bankaya aittir ve istenen belgeler bankaya göre değişir; bu yüzden kesin bir belge listesi vermiyoruz. Çerçeveyi Ukrayna'da banka hesabı açmak rehberinde yazdık.
• Defter ve beyan. Çeyreklik beyan takvimi ve sabit ESV yükü, ciro düşük olsa bile süreklilik ister.
• Türkiye tarafı. Türkiye'de vergi mukimi kalmaya devam ediyorsanız FOP geliriniz Türkiye'de de beyan konusu olabilir. Türkiye-Ukrayna çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının mukimlik ve gelir türü hükümlerini Türkiye-Ukrayna vergi anlaşması rehberinde ele aldık; mukimlik değerlendirmesi için vergi mukimliği danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Bu sayfa 29.10.2026 tarihinde erişilen kaynaklara dayanır. FOP'la ilgili tutarlar asgari ücret ve geçim minimumuna endeksli olduğu için her 1 Ocak'ta değişir, askeri harç ve tek vergi kuralları savaş dönemi mevzuatıyla sık güncellenir; işlem öncesinde Devlet Vergi Servisi ya da muhasebecinizden teyit alın. Durumunuzu konuşmak isterseniz iletişim sayfasından yazabilirsiniz.