Ukrayna'da Oturum İzni Türleri: Geçici Oturum Kartı, Göç İzni ve Daimi Oturum Kartı

Seyahat uyarısı. Ukrayna'da sıkıyönetim ve genel mobilizasyon yürürlüktedir; Verkhovna Rada 26 Ekim 2026'daki oylamayla süreyi 29 Ocak 2027'ye kadar uzatmıştır (uzatma kararları 90 günde bir yenilenir, yayın tarihinde teyit edin). T.C. Dışişleri Bakanlığı, 16 Haziran 2025 tarihli duyurusunda Ukrayna'ya zorunlu olmadıkça seyahat edilmemesini bildirmiştir. Sivil hava sahası kapalıdır (EASA çatışma bölgesi bilgi bülteni CZIB-2022-01R14, 31 Ocak 2027'ye kadar); ülkeye giriş yalnız kara sınır kapılarından ve trenle yapılabiliyor.

Ukrayna'da "oturum izni" diye tek bir belge yoktur; Devlet Göç Servisi (DMS) üç ayrı hizmet yayınlar. Belirli bir gerekçeyle gelip bir süre kalacaksanız geçici oturum kartı (посвідка на тимчасове проживання) alırsınız. Kalıcı olarak yerleşmek istiyorsanız önce göç izni (дозвіл на імміграцію), ardından bu iznin geçerliliği içinde daimi oturum kartı (посвідка на постійне проживання) başvurusu yapılır. Türkçe kaynakların çoğunda atlanan nokta bu ikinci adımdır: daimi oturum tek başvuruyla alınmaz, iki ayrı başvuru, iki ayrı harç ve iki ayrı inceleme süresi anlamına gelir (DMS, erişim 29.10.2026).

Hangi belgenin size uygun olduğu, ne kadar beklemeniz gerektiği ve dosyada hangi evrakın eksik kaldığı pratikte aynı soruya çıkar. Bu dosyayı kurarken hangi adımların bize, hangilerinin size düştüğünü Ukrayna oturum izni danışmanlığı sayfasında kalem kalem yazdık. PeraGate'in Ukrayna'da ofisi yoktur; başvuruyu uzaktan Türkçe koordine eder, noter, tercüme ve randevu adımlarını lisanslı yerel profesyonellerle yürütürüz.

Ukrayna'da hangi oturum belgeleri var ve hangi sırayla alınır?

Üç belge var ve ikisi birbirinin ön koşuludur. Aşağıdaki tablo, DMS'nin üç hizmet sayfasından 29 Ekim 2026'da okunan rakamlara dayanır.

Harçların kalem kalem dökümü DMS'nin kendi sayfalarındadır: geçici oturumda devlet harcı 34 UAH, idari hizmet bedeli 452 UAH, kart blankosu 654 UAH; daimi oturumda sırasıyla 85 UAH, 496 UAH ve 654 UAH. Göç izninin idari harcı sabit bir tutar değil, çalışabilir yaştaki kişiler için takvim yılının 1 Ocak tarihindeki geçim asgarisinin yarısıdır; DMS 2026 için bunu 1.664,00 UAH olarak yazar. Yani bu kalem her yılbaşında değişir.

İki yol arasındaki fark takvimde görünür. Geçici oturum kartını, gerekçeniz hazırsa iki hafta içinde elinize alabilirsiniz. Daimi oturumda ise yalnız göç izni incelemesi altı ayı, yurt dışından başvuruda bir yılı bulabilir; üstüne kart için 15 iş günü eklenir. Sıkıyönetimin mevcut bitiş tarihi 29 Ocak 2027 olduğu için, bugün başlayan bir daimi oturum süreci büyük olasılıkla mevzuatın değişebileceği bir döneme uzanır.

Geçici oturum kartı hangi gerekçelerle veriliyor?

Gerekçe listesi kapalıdır: 3773-VI sayılı Yabancıların ve Vatansız Kişilerin Hukuki Statüsü Hakkında Kanun'un 4. maddesinde sayılan hallerden birine girmeniz gerekir. DMS'nin sayfasındaki listede Türk okurun pratikte kullandığı başlıklar şunlar:

• Çalışma izniyle istihdam: iş ya da gig sözleşmesi kapsamında gelenler. Burada sıra önemlidir; önce işverenin yabancı işgücü izni alması gerekir, kart süresi de izinde yazılı çalışma dönemi kadar verilir.
• Şirket kurucusu, ortağı veya nihai faydalanıcısı: payın değeri en az 100.000 EUR olmak koşuluyla. Bu gerekçeyle verilen kart 2 yıl geçerlidir.
• Eğitim: kurumun kayıt kararnamesiyle belirlenen eğitim süresi kadar.
• Aile birleşimi ya da Ukrayna vatandaşıyla evlilik.
• Yabancı tüzel kişilerin şube ve temsilciliklerinde, yabancı bankaların temsilciliklerinde çalışanlar.
• Yabancı medya muhabirleri ve temsilcileri.
• Kültürel, bilimsel ve eğitim faaliyetleri ile uluslararası gönüllü programlarda yer alanlar.

Listenin bir bölümü doğrudan savaş döneminde eklendi: sıkıyönetim döneminde tıbbi veya rehabilitasyon gönüllülüğü (Rusya ve Belarus vatandaşları hariç), Silahlı Kuvvetler ve bağlı birimlere en az altı ay yardım etmiş olmak, ya da askeri hizmet sözleşmesi imzalamak. Sözleşmeli hizmet gerekçesinde kart, sözleşme süresi artı sona ermesinden sonraki 6 ay için düzenlenir.

İki 100.000 eşiğini karıştırmamak gerekir. Geçici oturumdaki şirket payı eşiği 100.000 EUR, göç izni kotasındaki yatırımcı kategorisinin eşiği ise 100.000 ABD doları yabancı yatırımdır. Farklı para birimleri, farklı belgeler, farklı sayfalar.

Temel evrak her gerekçede aynıdır: geçerli pasaport (birden fazla vatandaşlık varsa hepsi), pasaportun kimlik sayfasının onaylı Ukraynaca çevirisi, kartın süresinin tamamını kapsayan geçerli sağlık sigortası, harcın ödendiğini gösteren belgenin orijinali ve gerekçeye özel ek evrak. DMS sigorta için hiçbir teminat tutarı yayınlamaz; poliçeyi alırken sürenin kartın tamamını kapsadığından emin olun. Gerekçeye göre değişen evrak listesini ve başvuru sırasını geçici oturum kartı rehberinde ayrıntılı yazdık.

Daimi oturum için neden önce göç izni gerekiyor?

Çünkü daimi oturum kartı, DMS'nin ifadesiyle yalnız "göç izninin geçerliliği süresince" istenebilir ve bu izin 1 yıl için verilir. İzin, kişinin Ukrayna'ya yerleşme hakkını tanıyan karar; kart ise o hakkı belgeleyen kimliktir. İzni almadan kart başvurusu yapılamaz, izin iptal edilmiş ya da geçersiz sayılmışsa kart da reddedilir.

Göç izni iki kapıdan geçer. Kota içi kategoriler arasında Ukrayna'nın çıkarına hizmet eden bilim ve kültür insanları, ekonominin acil ihtiyaç duyduğu nitelikli uzman ve işçiler, en az 100.000 ABD doları yabancı yatırım yapanlar, Ukrayna vatandaşlarının öz kardeşleri, büyükanne ve büyükbabaları ile torunları, daha önce Ukrayna vatandaşlığı taşımış kişiler sayılır. Kota dışı kategorilerde ise Ukrayna vatandaşının 2 yıldan uzun süreli eşi, Ukrayna vatandaşlarının çocukları ve ebeveynleri, Ukrayna vatandaşlarının vasileri, toprak kökenine göre vatandaşlığa hak sahibi kişiler ve yurt dışında yaşayan Ukraynalılar ile eşleri yer alır.

Evlilik yolunu düşünüyorsanız iki süreyi ayırın: göç izninde Ukraynalı eşle 2 yıl evlilik şartı, vatandaşlıkta 5 yıllık ikamet şartından muafiyet için 3 yıl evlilik şartı vardır. Birini diğerinin yerine kullanmak başvuruyu doğrudan eksik bırakır. Kategori eşleştirmesi ve dosya içeriği için göç izni rehberine bakın.

Kart aşamasında dikkat edilecek bir evrak var: DMS, daimi oturum kartı belge listesinde Devlet Vergi Mükellefleri Sicili'ne kayıt kanıtını ve varsa vergi numarasını açıkça sayar. Geçici oturum kartı listesinde bu şart yoktur. Yani daimi oturuma geçerken vergi numarası (RNOKPP) kaydının karttan önce ya da en azından onunla birlikte tamamlanmış olması gerekir; başvuru usulünü Devlet Vergi Servisi'nden teyit edin.

Oturum kartı uzatılır mı, değiştirilir mi?

Değiştirilir. DMS, geçici oturum kartının süresinin uzatılmasının öngörülmediğini yazar; yenileme kart değişimi (обмін) yoluyla yapılır. Belgeler kartın geçerliliğinin son gününden geç olmamak üzere sunulur ve bitime 15 iş gününden az kalmışsa yalnız DMS'nin bölgesel birimi kabul eder — hizmet merkezleri ve CNAP'lar bu durumda almaz. Değişime verilen eski kart, yeni kart teslim alınırken geri verilir.

Daimi oturum kartı ise 10 yıl geçerli olmakla birlikte altı halde değiştirilir: karttaki bilgilerin değişmesi, bilgi hatası, sürenin dolması, kartın kullanılamaz hale gelmesi, temassız elektronik taşıyıcısı olmayan kartlarda 25 veya 45 yaşın doldurulması ve iptal kararını kaldıran kesinleşmiş mahkeme kararı. Süre dolması dışındaki hallerde belgeler tetikleyici olaydan itibaren bir ay içinde sunulmalıdır.

"Oturum uzatma" terimi aslında başka bir hizmetin adıdır: kalış süresinin uzatılması (продовження строку перебування), vizesiz ya da vizeyle gelen ve oturum kartı olmayan kişiler içindir. İki işlemi karıştırmak en yaygın hatadır; ayrımı kalış süresi uzatma rehberinde açtık. Hazırlanan kartın altı ay içinde teslim alınması gerektiğini de not edin; DMS bu süreyi aşan kartların imha edildiğini belirtir.

Savaş dönemine ait iki kararname bu başlığı doğrudan etkiliyor. Bakanlar Kurulu'nun 21 Ekim 2022 tarihli 1202 sayılı Kararnamesi, geçerliliği 24 Şubat 2022'den sonra dolan kartların — Rusya Federasyonu vatandaşlarına düzenlenenler hariç — sıkıyönetim süresince ve bitiminden sonraki 30 takvim günü boyunca hem yasal ikametin dayanağı hem Ukrayna'ya giriş hakkı sayılacağını söylüyor. Ancak 5 Şubat 2026 tarihli 141 sayılı Kararname, değişim süresi 24 Şubat 2022'den sonra dolan kartlar için 7 Mayıs - 4 Ağustos 2026 arasında ayrı bir değişim penceresi açtı ve bu pencere kapandı. Kartı bu aralığa düşen biri için "sıkıyönetim bitene kadar beklerim" doğru bir plan değil; durumu DMS'nin bölgesel biriminden teyit etmek gerekir. Değişim adımları için oturum kartı değişimi rehberine bakın.

Başvuru hangi hallerde reddedilir?

DMS, geçici oturum sayfasında ret gerekçelerini şöyle sayar: kişinin halihazırda geçerli bir oturum kartına sahip olması, kalış kurallarının ihlali, yanlış ya da yanıltıcı bilgi verilmesi, ulusal güvenlik gerekçeleri ve ödenmemiş yükümlülüklerin bulunması. Daimi oturum sayfasında buna "verilen göç izninin iptal edilmiş, geri alınmış veya geçersiz sayılmış olması" eklenir.

Göç izninin ret listesi daha geniştir ve bir maddesi Türk okur için somut risk taşır: işgal altındaki topraklara giriş kurallarının ihlali nedeniyle kovuşturulmuş ya da cezalandırılmış olmak. Kırım'a veya Donbas'a Rusya üzerinden girmiş bir kişi bu maddeyle karşılaşabilir. Zincir şöyle işler: kalış veya giriş kuralı ihlali para cezası doğurur; zorla geri gönderme kararına 3 yıla kadar giriş yasağı eklenebilir; mahkeme kararıyla verilen sınır dışı etmeye ise 5 yıllık giriş yasağı mutlaka eşlik eder; giriş yasağı da göç izni için bağımsız bir ret gerekçesidir. Bugünkü bir ihlal, yıllar sonraki oturum başvurusunu kapatabilir.

Ret, iptal veya geçersiz sayma kararına karşı bildirimden itibaren 30 takvim günü içinde idari yolla itiraz edilebilir ya da mahkemeye başvurulabilir. Dava yolu Ukrayna'da lisanslı bir avukatla yürütülür; PeraGate avukatlık ya da hukuki temsil yapmaz, lisanslı avukat koordinasyonu ile dosyanın Türkçe takibini sağlar.

Savaş koşulları randevu ve takvimi nasıl değiştiriyor?

En somut etki şu: hava saldırısı alarmı sırasında idari hizmet verilmiyor. Bu uyarı DMS'nin geçici oturum, daimi oturum, göç izni, vatandaşlık ve kalış uzatma sayfalarının hepsinin tepesinde duruyor. Alarm ülke genelinde sık olduğu için randevu gününün tek seferde tamamlanacağını varsaymayın; başvuru planına yedek gün bırakın.

İkinci etki giriş tarafında. Sivil hava sahası kapalı olduğundan ülkeye yalnız kara sınır kapılarından ve trenle girilebiliyor. Geçici oturum ve daimi oturum kartı başvurularının, izinli kalış süresinin bitiminden en az 15 iş günü önce sunulması gerekiyor; bu tamponu hesaplarken sınırdaki bekleme süresini de ekleyin. Üçüncü etki mevzuatın hızıdır: hizmet kartı DMS'nin 07.07.2026 tarihli 230 sayılı emriyle, vatandaşlık belge listesi 110/2026 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 2026 içinde değişti. Bu rehberin bilgileri 29 Ekim 2026'da okunmuştur; başvurudan önce dmsu.gov.ua'daki hizmet kartını yeniden açın.

Daimi oturum vatandaşlığa giden yol mu?

Daimi oturum vatandaşlık değildir ve Türk vatandaşları için aradaki fark ciddidir. Vatandaşlığa kabul Cumhurbaşkanı kararıyla sonuçlanır, DMS incelemesi 8 aya kadar sürer ve şartlar arasında göç izni sahibi olmak, Ukrayna dili ile Anayasa bilgisi sınavını geçmek, yasal geçim kaynağı göstermek ve kesintisiz ikamet süresini tamamlamak bulunur. Ukraynalı vatandaşla 3 yıldan uzun evlilik, 5 yıllık ikamet şartını ortadan kaldırır.

Çifte vatandaşlık beklentisi burada kırılıyor. Ukrayna'nın 2026'da yürürlüğe giren çok vatandaşlık rejimi 34 ülkeyle çalışıyor ve Türkiye bu listede yok — DMS kendi sayfasında ülkeleri tek tek sayıyor. Dolayısıyla Türk vatandaşından vatandaşlığa kabulde yabancı vatandaşlığı sona erdirme yükümlülüğü vermesi istenir. Bu, Türk vatandaşlığının kendiliğinden düşmesi anlamına gelmez; Türkiye tarafındaki çıkma izni ayrı bir mevzuattır ve ayrıca değerlendirilmelidir.

Bir risk kalemi daha var. Yabancı olarak Ukrayna'da yaşayan kişi zorla mobilize edilmez; orduya yalnız sözleşmeyle katılım mümkündür. Ancak vatandaşlık kazanan kişi Ukrayna vatandaşı olur ve askeri yükümlülük mevzuatının kapsamına girer. Sıkıyönetim ve genel mobilizasyon mevcut kararlarla 29 Ocak 2027'ye kadar yürürlüktedir. Mobilizasyonun kapsadığı yaş aralığı ve yeni vatandaşlar için istisnalar birinci el kaynaktan doğrulanmadığı için bu rehberde yaş rakamı yazılmamıştır; durumunuzu Ukrayna Savunma Bakanlığı ve bölgesel askerlik birimi (TCC) üzerinden teyit edin.

Hangi yolu seçmelisiniz?

Seçim hedefin süresine bağlıdır. Belirli bir iş, eğitim ya da aile gerekçesiyle bir-iki yıl kalacaksanız geçici oturum kartı daha hızlı ve daha az evrak ister. Kalıcı yerleşme, 10 yıllık kart ve ileride vatandaşlık düşünüyorsanız göç izni yolunu baştan planlamak gerekir; çünkü o yolda yalnız izin incelemesi altı ayı bulur ve kart başvurusunun iznin 1 yıllık geçerliliği içinde yapılması zorunludur.

Üç durumda dosyayı tek başına yürütmek zorlaşıyor: gerekçeniz birden fazla kategoriye uyuyor ve hangisinin dosyaya daha sağlam oturduğu belirsizse, Türkiye'de düzenlenmiş belgelerin apostil ve yeminli tercüme zinciri uzunsa, ya da geçmişte bir kalış ihlali veya giriş yasağı varsa. Bu üç durumda, başvuru yapılmadan önce lisanslı yerel bir avukatla dosyanın gözden geçirilmesi zaman kazandırır. Daimi oturum danışmanlığı sayfasında hangi adımları birlikte yürüttüğümüzü, daimi oturum rehberinde ise kart aşamasının evrak listesini bulabilirsiniz.