Ukrayna'da Diia City Rejimi 2026: Resident Şartları, Vergi Oranları ve Raporlama

Diia City, Ukrayna'da kayıtlı teknoloji şirketlerine açık özel bir hukuk rejimidir ve resident olan şirket uzman ücretlerinde %5 gelir vergisi, kurumlar tarafında ise %9 çıkarılan sermaye vergisi veya %18 kâr vergisi arasında seçim imkânı kullanır (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Rejime girmek için dört şart birlikte aranır: engel durumun bulunmaması, gelirin en az %90'ının nitelikli faaliyetlerden gelmesi, çalışan ve gig-uzman sayısının en az 9 olması, bu kişilerin ortalama aylık ücretinin 1.200 EUR karşılığından az olmaması. Rejimin resmi sitesinde 29 Ekim 2026 tarihinde görünen resident sayısı 4.746'ydı (city.diia.gov.ua).

Ülke durumu: Ukrayna'da sıkıyönetim ve genel mobilizasyon 29 Ocak 2027'ye kadar uzatılmıştır. T.C. Kiev Büyükelçiliği, 16 Haziran 2025 tarihli duyurusunda vatandaşlarımızın zorunlu olmadıkça Ukrayna'ya seyahat etmemesini tavsiye etmektedir (kiev-be.mfa.gov.tr, erişim 29.10.2026). Sivil hava sahası kapalıdır (EASA CZIB-2022-01R14). Bu rehber, ülkeye gitmeyi değil, uzaktan yürütülebilen hukuki ve vergisel adımları anlatır.

PeraGate'in Ukrayna'da ofisi yoktur: lisanslı yerel avukat, noter ve muhasebecilerle süreci uzaktan Türkçe koordine ederiz. Rejime girmenin ön koşulu olan tüzel kişi kuruluşunda nelerin yapıldığını Ukrayna şirket kurulumu desteği sayfasında kalem kalem yazdık; raporlama ve beyan tarafı için Ukrayna muhasebe ve beyan koordinasyonu sayfasına bakabilirsiniz.

Diia City residenti kim olabilir?

Residentlik yalnız Ukrayna mevzuatına göre Ukrayna topraklarında kayıtlı bir tüzel kişiye açıktır. Kanun No. 1667-IX'un 5. maddesinin 1. fıkrası dört şartı birlikte arar (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026):

1. Kanun'un 4. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen engel durumların bulunmaması.
2. Gelirin en az %90'ının Kanun'un 5. maddesinin 4. fıkrasındaki listede yer alan faaliyet türlerinden elde edilmesi; bu faaliyetin tüzükte veya birleşik devlet sicilindeki (EDR) kayıtlarda belirtilmiş olması.
3. Çalışanların ve/veya gig-uzmanların ortalama aylık ücretinin en az 1.200 EUR karşılığı olması.
4. En az 9 çalışan ve/veya gig-uzman istihdam edilmesi.

Yabancı bir girişimci için sıra şudur: önce Ukrayna'da tüzel kişi, sonra residentlik. İlk adımda dikkat edilecek nokta, diia.gov.ua'nın online şirket kaydını yalnız Ukrayna vatandaşlarına açık tutması, yabancıları ve yerleşikleri en yakın CNAP şubesine yönlendirmesidir (erişim 29.10.2026). Hangi şirket tipinin daha uygun olduğunu TOV ile FOP arasındaki fark rehberinde, kuruluş adımlarını ise Ukrayna'da şirket kurma rehberinde ayrıntılandırdık.

Startup şartlarıyla başvurmak kimin için mümkün?

Başvuru gününden en fazla 24 takvim ayı önce kaydedilmiş ve geçen yıl geliri 1.167 asgari ücreti aşmayan şirketler startup şartlarıyla başvurabilir. Bu şirketler genel şartlara uymak zorundadır, ancak 1.200 EUR ücret ve ortalama 9 kişi kriterlerini, residentlik statüsünü kazandıkları takvim yılını izleyen takvim yılının 31 Aralık gününe kadar karşılamak zorunda değildir (diia.gov.ua, erişim 29.10.2026).

Eşik sabit bir tutar değil, asgari ücrete bağlı değişken bir çarpandır; bu yüzden her yıl değişir. Resmi hizmet sayfası parantez içinde 2021 yılı için yaklaşık bir grivna karşılığı vermektedir ve bu tutar güncel değildir. 2026 karşılığı için asgari ücretin birinci elden teyidi gerekir; bu rehberde kesin UAH tutarı yazılmamış, hesabın belirsizliği uncertain maddelerine konmuştur.

Başvuru nasıl yapılır ve ne kadar sürer?

Başvuru tamamen çevrimiçidir ve diia.gov.ua üzerinden yapılır. Resmi hizmet sayfasındaki süreler şöyledir: başvurunun doldurulması 10 dakikaya kadar, hizmetin verilmesi 10 iş günü içinde, ücret bedelsiz (erişim 29.10.2026). Başvuru sırasında mali tablo, özel izin veya lisans istenmez. Ekli belgeler Ukraynaca doldurulur ve nitelikli elektronik imza (KEP) ile imzalanır.

Başvuruyu şirket yöneticisi, EDR'de belirtilen ve şirket adına yetkili kişi ya da vekâletnameyle şirket temsilcisi yapabilir. Yetkili kurum 10 iş günü içinde yanıt vermezse "sessiz onay" ilkesiyle residentlik otomatik olarak verilir. Tüm kararlar Diia City siciline işlenir ve e-posta ile bildirilir. Sicil 8 Şubat 2022'den beri işletmededir ve kararlar city.diia.gov.ua üzerinden görülebilir. Başvuru sahipleri için resmi e-posta adresi aynı sitede yayımlanmıştır.

Sürecin tamamı sıkıyönetim altında da uzaktan işler. Pratikte bu, ülkeye girmeden rejime dahil olmanın hukuken açık olduğu anlamına gelir; buna karşılık tüzel kişi kuruluşu adımında noter ve CNAP ayağı için Ukrayna'da bir temsilciye ihtiyaç duyulur.

Diia City'de vergi oranları nedir?

Resident şirketin çalışanları ve gig-uzmanları için imtiyazlı oranlar şunlardır: gelir vergisi (PDFO) %5, birleşik sosyal katkı (ESV) gelirin büyüklüğüne bakılmaksızın asgari ücret üzerinden %22, askerî harç %5 (diia.gov.ua ve city.diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Karşılaştırma için: rejim dışındaki genel düzende gelir vergisi %18'dir.

Kurumlar tarafında resident iki model arasından seçim yapar: çıkarılan sermaye üzerinden %9 oranında vergi (PnVK) veya genel esaslarda %18 kâr vergisi (PnPP). %9 modelinde kurum içinde tutulan kâr vergilenmez, vergi sermaye çıkışlarında doğar; rejimin resmi sitesi bunu örnek hesapla göstermektedir. %9 rejimine geçmek için gelecek çeyreğin başlamasından 15 takvim günü önce Devlet Vergi Servisi'ne vergi rejimi değişikliği başvurusu yapılır.

İki uyarı gerekir. Birincisi, %9'un kapsadığı işlem listesi 2024'ten beri değişikliğe uğramıştır; bu rehberde işlem bazında liste verilmemiştir. İkincisi, askerî harç oranı savaş finansmanına bağlı ve mevzuat değişikliğine en açık kalemlerden biridir. Ukrayna'nın genel vergi tablosunu Ukrayna vergi sistemi rehberinde ayrı ele aldık.

Hangi faaliyetler nitelikli sayılıyor?

Rejimin resmi sitesi nitelikli faaliyet türlerini açıkça listeler. Listede yazılım geliştirme ve test etme (bilgisayar oyunları yayıncılığı dahil), yazılım yayıncılığı ve dağıtımı (SaaS dahil), e-spor, programlama ve test eğitimi, siber güvenlik, bilişim ve telekomda Ar-Ge, dijital pazarlama, sanal varlıkların dolaşımına ilişkin hizmetler, robotik, uluslararası kart ödeme sistemleri çözümleri, hosting ve bulut veri merkezleri, insansız hava aracı ve bileşenlerinin tasarımı ile üretimi, biyonik protez ve bilgisayar kontrollü ortez üretimi, bina bilgi modellemesi (BIM) ve görsel-işitsel eserlerin işlenmesi yer alır (city.diia.gov.ua, erişim 29.10.2026).

Dikkat edilecek nokta, savunma amaçlı teknolojik ürün üretimi ve insansız hava aracı kalemlerinin listede yer almasıdır. 2026'da ayrı bir savunma sanayi rejiminin yürürlüğe girdiği ikinci el kaynaklarda belirtiliyor ve iki rejimin de residenti olan şirkette uzman gelirlerinde %5 yerine %18 gelir vergisi uygulandığı yazılıyor. Bu bilgi birinci elden doğrulanmadı; savunma veya drone alanında çalışan bir şirket için rejim seçimi, karar öncesinde Ukrayna'da mukim bir vergi uzmanına sorulmalıdır.

Gig-sözleşme ne getiriyor?

Gig-sözleşme yalnız Diia City residentlerine açık bir istihdam alternatifidir. Resident şirket kendi istihdam formatını seçer: klasik İş Kanunu sözleşmesi, FOP ile iş birliği ya da gig-sözleşme. Rejimin resmi sitesi gig-sözleşmenin üç yararını sayar: gerçek ciroları göstermeye ve bu arada ölçülü vergi ödemeye izin vermesi, uzmanlara temel sosyal güvenceler sağlaması ve idari sürecin yalın olması (city.diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Hukuki niteliği, resident ile gig-uzman arasında iş ve/veya hizmet ifasına dair medeni hukuk sözleşmesi olarak tanımlanmaktadır.

Rejim ayrıca İngiliz hukukundan beş aracı Ukrayna mevzuatına taşımıştır: dönüştürülebilir borç, tasfiye tercihi (liquidation preference), opsiyon ve ESOP, beyan ve tazmin taahhütleri (warranties & indemnities), götürü tazminat (liquidated damages). Fikri mülkiyette mali haklar varsayılan olarak sipariş verene aittir; taraflar sözleşmeyle başka koşul kararlaştırabilir. Bu araçlar hukuken kullanılabilir olmakla birlikte, fiili yatırım ortamı savaş riskinden etkilenir.

Raporlama yükümlülüğü ne, sıkıyönetim bunu nasıl etkiledi?

Resident iki rapor verir. Başlangıç uygunluk raporu, statünün kazanıldığı takvim ayını izleyen ilk 3 tam takvim ayının sonuçlarına göre hazırlanır ve statünün kazanıldığı ayı izleyen altıncı takvim ayının son gününden geç olmamak üzere sunulur; ekinde bir denetim kuruluşunun bağımsız görüşü bulunur. Yıllık uygunluk raporu ise her yıl, raporlama yılını izleyen yılın 1 Haziran gününden geç olmamak üzere verilir ve önceki takvim yılını kapsar (Mincifra açıklaması ve diia.gov.ua, erişim 29.10.2026). Startup şartlarıyla resident olanlar için başlangıç raporunda bağımsız görüş uygulanmaz.

Sıkıyönetimin bu takvime etkisi somuttur. Bakanlar Kurulu'nun 29.03.2022 tarih ve 382 sayılı Kararnamesi, sıkıyönetim süresince uygunluk raporu ve bağımsız görüş istenmemesini öngörmüş ve statü kaybı gerekçelerinin bir kısmını uygulamadan kaldırmıştı; bu kararname 16 Şubat 2024 dahil yürürlükte kaldı. 13.02.2024 tarih ve 163 sayılı Kararname 17 Şubat 2024'te yürürlüğe girerek raporlamayı geri getirdi ve geçiş döneminde resident olanlar için koruma öngördü. Yani rejimin yazılı yükümlülükleri ile fiilen uygulanan takvim savaş boyunca ayrışabilmiştir; raporlama tarihleri işlem öncesinde teyit edilmelidir.

Türk girişimci için pratik yol nedir?

Sıra genellikle şöyle kurulur: Ukrayna'da noter huzurunda düzenlenmiş vekâletnameyle temsilci atanır, tüzel kişi CNAP veya noter yoluyla kaydedilir, faaliyet kodları nitelikli faaliyet listesiyle uyumlu hale getirilir, istihdam formatı (iş sözleşmesi, FOP, gig-sözleşme) kurgulanır, sonra residentlik başvurusu elektronik imzayla yapılır. 9 kişi ve 1.200 EUR ortalama ücret şartı, rejimin esas maliyet kalemidir; startup kolaylığı bu iki şartı bir yıl öteler ama ortadan kaldırmaz.

Rejimin resmi sitesinde koşulların 25 yıl için sabitlendiğine dair bir devlet taahhüdü yayımlanmıştır. Bu bir mevzuat beyanıdır; savaş dönemi bütçe ihtiyaçlarının vergi mevzuatını değiştirme olasılığını ortadan kaldırmaz. Nitekim askerî harcın oranı ve süresi 2024 ve 2026'da değiştirilmiştir. Basın ve muhasebe kaynaklarına göre residentler 2026'nın ilk üç çeyreğinde 43,9 milyar UAH vergi ödemiştir; bu rakam Devlet Vergi Servisi'nin kendi yayınından teyit edilmemiştir.

Statü kaybı riskini de baştan planlamak gerekir: raporun son tarihten 20 iş gününden fazla gecikmesi tek başına bir kayıp gerekçesidir. Raporlama takvimini kuran bir muhasebe düzeni, rejimin vergi avantajından daha kritik olabilir.

Hangi adımda neyin gerektiğini birlikte çıkarmak isterseniz bize yazın; PeraGate danışmanlık ve koordinasyon yapar, hukuki görüşü ve beyanı lisanslı yerel profesyoneller üstlenir.

Bu sayfa 29 Ekim 2026 tarihli mevzuat ve resmi kaynak taramasına dayanır. Oranlar, eşikler ve harç tarifeleri her yıl 1 Ocak'ta değişebilir; işlem öncesinde Mincifra ve Devlet Vergi Servisi'nden teyit alınmalıdır.