Ukrayna Vatandaşlığı ve Askerlik Riski 2026: Türk Vatandaşının Bilmesi Gerekenler

Ukrayna vatandaşlığını kazanan kişi o andan itibaren Ukrayna vatandaşı sayılır ve askeri kaydı, celbi ve mobilizasyonu düzenleyen mevzuatın kapsamına girer; başka bir devletin pasaportunu taşımak bu kapsamdan otomatik muafiyet sağlamaz. Sıkıyönetim ve genel mobilizasyon 24 Şubat 2022'den beri kesintisizdir ve son uzatmayla 29 Ocak 2027'ye kadar sürecek şekilde yenilenmiştir (uzatma kararları 90 günde bir alınır, yayın tarihinde teyit edin). Türk vatandaşı için ikinci bir sonuç daha vardır: Türkiye, Devlet Göç Servisi'nin (DMS) basitleştirilmiş usul listesindeki 34 devlet arasında yoktur, bu yüzden başvuruda yabancı vatandaşlığını sona erdirme taahhüdü istenir (dmsu.gov.ua, erişim 29.10.2026).

Bu rehber bir seyahat ya da başvuru teşviki değildir. T.C. Kiev Büyükelçiliği, 16 Haziran 2025 tarihli duyurusunda vatandaşlarımızın zorunlu olmadıkça Ukrayna'ya seyahat etmemesini tavsiye etmektedir (kiev-be.mfa.gov.tr, erişim 29.10.2026). Ukrayna aktif savaş halindedir ve sivil hava sahası kapalıdır. PeraGate'in Ukrayna'da ofisi yoktur; süreci lisanslı yerel profesyonellerle uzaktan Türkçe koordine eder, danışmanlık ve koordinasyon dışında bir hukuki temsil üstlenmez. Statü kararının sizin için ne anlama geldiğini konuşmak isterseniz Ukrayna'da yerel avukat koordinasyonu üzerinden lisanslı bir meslek mensubuyla görüşme kurulabilir.

Ukrayna vatandaşlığı almak askerlik yükümlülüğü doğurur mu?

Evet, mekanizma doğrudan böyle çalışır. Ukrayna vatandaşlığının kazanılmasıyla kişi hukuken Ukrayna vatandaşı olur ve "Askeri Yükümlülük ve Askeri Hizmet Hakkında Kanun" kapsamına girer; bu kapsam askeri kaydı (військовий облік), celp ve mobilizasyonu içerir. İkinci bir vatandaşlığın varlığı bu yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Burada sınırı açıkça çizmek gerekir. Yükümlülüğün hangi yaş aralığını kapsadığı, hangi istisnaların bulunduğu ve vatandaşlığa yeni geçenler için özel bir rejim olup olmadığı bu rehberin hazırlığında Ukrayna Savunma Bakanlığı ya da bölgesel celp merkezi (TCC) kaynağından doğrulanamadı. Bu nedenle yaş rakamı yazmıyoruz. İnternette dolaşan "şu yaş aralığı güvenli" türü tablolar resmi metne dayanmıyor; kendi durumunuzu başvurudan önce doğrudan Ukrayna Savunma Bakanlığı ve ilgili TCC kaynağından teyit etmeniz gerekir.

Mobilizasyonun kesintisiz yürürlükte olması bu riski teorik olmaktan çıkarır. Verkhovna Rada'nın 26 Ekim 2026 tarihli oylamasıyla sıkıyönetim ve genel mobilizasyon 31 Ekim 2026'dan itibaren 90 gün daha uzatıldı; bildirilen bitiş 29 Ocak 2027'dir. Ağustos 2026 uzatması 20. sıradaydı, bu 21. uzatmadır. 2022'den bu yana her üç ayda bir yeni bir uzatma geldiği için planınızı "rejim kalkacak" varsayımına dayandırmak gerçekçi değildir.

Yabancı olarak kalan biri mobilize edilir mi?

Hayır. Yabancılar Ukrayna'da zorla mobilize edilmez; Ukrayna ordusuna yalnızca sözleşmeyle katılabilirler. Bunun birinci el dolaylı teyidi, DMS'nin geçici oturum gerekçeleri listesinde "Silahlı Kuvvetler, Devlet Özel Ulaştırma Servisi veya Milli Muhafız ile askeri hizmet sözleşmesi imzalayanlar" maddesinin ayrı bir gerekçe olarak sayılmasıdır (dmsu.gov.ua, erişim 29.10.2026) — yani askerlik, yabancı için bir yükümlülük değil, kendi iradesiyle girdiği bir sözleşme ilişkisidir.

Pratik sonuç şu: statünüz ile riskiniz arasında doğrudan bir bağ var.

Tablo, "oturum" ile "vatandaşlık" arasındaki farkın bu konuda neden belirleyici olduğunu gösterir. Daimi oturum kartı sahibi kişi yabancı kalmaya devam eder; oy hakkı ve Ukrayna pasaportu almaz, ama askeri yükümlülük mevzuatına da girmez.

Türk vatandaşı Ukrayna'da çift vatandaş olabilir mi?

Basitleştirilmiş usulle hayır. DMS'nin konuya ayrılmış sayfası, Ukrayna vatandaşlığını basitleştirilmiş usulde kazanabilecek ya da geri alabilecek devletlerin tam listesini verir ve liste 34 devletten oluşur: Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Birleşik Krallık, Yunanistan, Danimarka, Estonya, İrlanda, İzlanda, İspanya, İtalya, Kanada, Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Moldova, Hollanda, Almanya, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Amerika Birleşik Devletleri, Macaristan, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Çekya, İsviçre, İsveç. Türkiye bu listede yoktur (dmsu.gov.ua, erişim 29.10.2026).

Bunun doğrudan sonucu, aynı kurumun vatandaşlığa kabul sayfasında yazılıdır: "yabancı vatandaşlığını sona erdirme yükümlülüğü" (зобов'язання припинити іноземне громадянство) belgesi, saldırgan veya işgalci devlet olarak tanınan devletlerin vatandaşları ile basitleştirilmiş usulden yararlanamayan devletlerin vatandaşları için gereklidir. Türkiye ikinci gruba girer; yani Türk başvurucu, vatandaşlığa kabul yolunda Türk vatandaşlığını sona erdirmeyi taahhüt etmek durumundadır.

Burada iki yanlışa düşmemek gerekir. Birincisi, bu taahhüt Türk vatandaşlığının kendiliğinden düşmesi anlamına gelmez; Türkiye tarafındaki çıkma izni süreci ayrı bir mevzuata tabidir ve bu rehberde incelenmemiştir. İkincisi, listenin kalıcı olduğunu varsaymayın: liste Bakanlar Kurulu'nun 5 Kasım 2025 tarihli 1412 sayılı Kararnamesi ile oluşturulmuş, 8 Mayıs 2026 tarihli 589 ve 24 Haziran 2026 tarihli 826 sayılı Kararnamelerle değiştirilmiştir. 2026 içinde iki kez değişen bir listeyi başvuru anında yeniden kontrol etmek gerekir.

Çok vatandaşlığı getiren 4502-IX sayılı Kanun'un 16 Ocak 2026'da yürürlüğe girdiği bildirilmektedir; ancak bu tarih yalnız haber ve hukuk dergisi kaynaklarına dayanır, kanun metni resmi mevzuat sitesine erişilemediği için doğrulanmadı. Listenin 34 devletten oluştuğu ve Türkiye'nin içinde olmadığı ise DMS'nin kendi sayfasından teyitlidir.

Ukrayna'ya girdikten sonra çıkış kısıtlaması çift vatandaşı etkiler mi?

Ukrayna vatandaşlığına geçen kişi için bu soru pratik bir hale gelir. Ukrayna vatandaşı erkekler (18-60 yaş) sıkıyönetim süresince ülkeden çıkamaz; yasak mutlak değildir ve sağlık nedeniyle askerlik kaydından çıkarılanlar ile engelli kişiler gibi istisna kategorileri vardır (kmu.gov.ua üzerinden Devlet Sınır Muhafaza Servisi bilgilendirmesi, 03.05.2022). Salt Türk vatandaşı olan ve Ukrayna vatandaşlığı bulunmayan kişiler bu yasağın muhatabı değildir.

İkinci el kaynaklara göre Ukrayna topraklarında çift vatandaş yalnızca Ukrayna vatandaşı sayılır ve yabancı konsolosluk koruması bu ilişkide işlemez; yurt dışında ikamet istisnasının kaldırıldığı da aynı türden kaynaklarda geçer. Bu iki bilgi resmi bir kurum metninden doğrulanmadı, bu yüzden kesin dille yazmıyoruz — ama karar verirken bunun olumsuz senaryosunu hesaba katmak gerekir: Ukrayna pasaportunu aldıktan sonra ülkeye giren kişinin çıkışının kısıtlanması, geri dönülmesi güç bir durum yaratır.

Vatandaşlık süreci hangi şartlara ve hangi takvime bağlı?

Vatandaşlığa kabul beş ayrı şarta bağlıdır ve son adımı Cumhurbaşkanı kararıdır. DMS'nin vatandaşlığa kabul sayfasına göre şartlar şunlardır: Anayasa ve kanunların tanınması ve bunlara uyulması; Anayasa'nın temelleri ve Ukrayna tarihi bilgisi ile belirlenen seviyede Ukraynaca dil yeterliliği; Ukrayna'da beş yıl kesintisiz ikamet; immigration permit sahibi olmak; yasal geçim kaynağı. Sayfa, geçim kaynağı için belirli bir tutar belirtmez.

Beş yıllık ikamet şartından muafiyetler vardır: Ukrayna vatandaşıyla evliliği üç yıldan uzun sürenler bu şarttan muaftır; mülteciler ve sığınma hakkı tanınanlar için süre tanınma tarihinden üç yıl, vatansız kişiler için üç yıldır; askeri sözleşme personeli için sözleşmenin başlangıcından üç yıl ya da sıkıyönetim döneminde bir yıllık sözleşmeli hizmet yeterli sayılır. Belge listesinin dayanağı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi No. 215'tir ve kararname 2026'da No. 110/2026 ile değiştirilmiştir, bu yüzden listeyi başvuru anında DMS biriminden teyit etmek gerekir.

İki süreyi karıştırmamak önemlidir: immigration permit için Ukraynalı eşin evlilik süresi iki yıl, vatandaşlıkta beş yıllık ikamet şartından muafiyet için üç yıldır.

Savaş koşulları başvuru sürecini nasıl etkiliyor?

En görünür etkisi hizmetin kesintiye uğramasıdır. DMS'nin bütün hizmet sayfalarının başında, hava saldırısı alarmı sırasında idari hizmet verilmediği yazılıdır (dmsu.gov.ua, erişim 29.10.2026). Dron ve füze saldırıları ülke genelinde sık olduğu için randevunun aynı gün içinde tamamlanması güvence altında değildir; her randevu için yedek gün planlamanız gerekir.

İkinci etki başvuru havuzuna yöneliktir: 2024 tarihli bir kanun uyarınca Rusya Federasyonu vatandaşlarının vatandaşlık başvuruları belirli istisnalarla askıya alınmıştır (dmsu.gov.ua, erişim 29.10.2026). Üçüncü etki ise reddetme gerekçelerinde görünür. Immigration permit reddi gerekçeleri arasında "işgal altındaki topraklara giriş kurallarının ihlali nedeniyle kovuşturulmuş ya da cezalandırılmış olmak" açıkça sayılır. Kırım'a ya da Donbas'a Rusya üzerinden girmiş bir Türk vatandaşı için bu somut bir risktir ve zincir şöyle işler: ihlal, idari ya da cezai yaptırım, giriş yasağı ve giriş yasağının bağımsız bir ret gerekçesi olarak önünüze gelmesi. Bu yol bir kez kapandığında vatandaşlığın ön koşulu olan immigration permit de alınamaz.

Son kontrol: 29.10.2026. Mevzuat 2026 içinde birden fazla kez değişti (hizmet kartı, vatandaşlık belge listesi ve basitleştirilmiş usul ülke listesi); başvurudan önce dmsu.gov.ua üzerinden teyit edin.