Gürcistan'da Yapay Zekâ Şirketi Kurmak 2026: Statü, Hibe, Vergi ve Veri Kuralları

Gürcistan'da yapay zekâ şirketi, diğer şirketler gibi NAPR'a (Ulusal Kamu Sicili Ajansı) limited şirket (LLC) olarak kaydedilir; Ekim 2026 itibarıyla harç 1 iş gününde 200 GEL, aynı gün 400 GEL'dir. Mevzuatta yapay zekâya özgü bir faaliyet lisansı yer almıyor. Asıl kararlar kayıttan sonra verilir: yazılımınızı Gürcistan'da üretip yurt dışına satıyorsanız vergi statüsü, kullanıcı verisi işliyorsanız 2024'te uygulanmaya başlayan veri kanunu, AB'ye satıyorsanız AB Yapay Zekâ Tüzüğü belirleyicidir.

Kuruluşun genel adımları (belgeler, vekâlet, apostil) şirket kurma rehberinde anlatılıyor; burada yalnızca yapay zekâ işine özgü katmanı ele alıyoruz. Kayıt, belge hazırlığı ve başvuru takibi için şirket kurulumu desteği sayfasında nelerin dahil olduğunu ayrı ayrı yazdık.

Yapay zekâ şirketi için ayrı bir izin gerekiyor mu?

Hayır, Ekim 2026 itibarıyla kamuya açık kaynaklarda Gürcistan'da yapay zekâ geliştirmeye ya da satmaya özgü bir lisans ya da kanun yer almıyor. Yapay zekâ girişimi genel ticari kayıtla başlar. İzin ihtiyacı yapay zekâdan değil, ürünü sattığınız sektörden doğar: kredi skorlaması yapan bir model finans mevzuatına, teşhis destek aracı sağlık mevzuatına takılabilir.

Tek başınıza danışmanlık ya da serbest geliştirici olarak çalışacaksanız bireysel girişimci kaydı da bir seçenektir; ancak aşağıda anlatılan Sanal Bölge statüsü yalnızca tüzel kişilere verilir. Bu ayrım için bireysel girişimci mi, limited mi karşılaştırmasına bakın.

Yapay zekâ işiniz Sanal Bölge statüsüne girer mi?

Ürününüz yazılım olarak Gürcistan'da üretiliyor ve Gürcistan dışındaki müşterilere satılıyorsa büyük olasılıkla girer; muafiyet bu satıştan doğan kârla sınırlıdır. Bilgi Teknolojileri Bölgeleri Kanunu BT'yi "sonucunda yazılım ürünü elde edilen" inceleme, geliştirme, tasarım, üretim ve uygulama çalışmaları olarak tanımlıyor (md. 2). Kanun ayrıca faaliyetin Gürcistan topraklarında BT üretimiyle ilgili olmasını şart koşuyor (md. 6). Yani geliştirme ekibi başka ülkedeyken yalnızca faturayı Gürcistan'dan kesmek bu tanıma uymaz.

Kanuna göre giderler, yurt içi ve yurt dışı satış gelirinin payına göre bölünür (md. 3). Kanun, statü kararının başvurudan sonra en geç 10 iş günü içinde verilmesini öngörüyor (md. 5). Şartlar, belge listesi ve Uluslararası Şirket statüsüyle farkı Sanal Bölge statüsü sayfasında; burada tekrar etmiyoruz. "Gürcistan'da yapay zekâ şirketi vergi ödemez" bilgisi bu yüzden yanlıştır: muafiyet yalnızca bir gelir türüne uygulanır.

Uluslararası Şirket statüsü yapay zekâ şirketine uyar mı?

Geliri neredeyse tamamen yurt dışına verilen izinli BT hizmetinden geliyorsa uyabilir. PwC'nin Eylül 2026 özetine göre izinli faaliyetler arasında yazılım geliştirme, BT ve bilgisayar hizmetleri, web barındırma ile görsel, metin ve bilgi sağlama sayılıyor. Bu statüde kâr dağıtımında %5 vergi, temettü stopajı %0, çalışan ücretlerinde %5 gelir vergisi uygulanıyor.

İki sınır yapay zekâ şirketleri için önemlidir. Yan gelirler ana faaliyet gelirinin %2'sini geçemez; Gürcistan'daki müşterilere de satış yapan bir girişim bu sınırı kolayca aşar. Sanal Bölge statüsü alındığında Uluslararası Şirket statüsü iptal edilir (PwC, Eylül 2026). İki statü arasında seçim yaparken kâr dağıtım planınız ve Gürcistan'daki çalışan sayınız belirleyicidir.

GITA yapay zekâ girişimlerine hangi destekleri veriyor?

GITA (Gürcistan İnovasyon ve Teknoloji Ajansı) yapay zekâya özel değil, teknoloji girişimlerine genel hibe ve hızlandırma programları yürütüyor. Ocak 2026'da başlayan Yenilikçi Girişim Hızlandırma Programı bir yıllık ve üç aşamalı:

Programı Plug and Play ve Startupbootcamp Ocak 2026'da başlattı, 500 Global ve Founder Institute Temmuz 2026'da katıldı. Program sayfasında kayıt Ekim 2026 itibarıyla kapalı görünüyor. GITA 06.10.2026'da Plug and Play'in ikinci yıl grubu ile İmereti, Guria ve Acara bölgelerine yönelik ön hızlandırma programı için başvuruları açtı.

GITA ayrıca İnovasyon Kanunu'na dayanan bir sicilde "yenilikçi girişim", "yenilikçi KOBİ" ve "Ar-Ge hizmet sağlayıcı" statüleri veriyor (innovationstatus.gov.ge). Bu statülerin hangi somut avantajı sağladığı ve yabancı ortaklı şirketlerin başvurup başvuramayacağı sitede açıkça yazmıyor; başvuru kılavuzundan kontrol edin. Hibe, şirket kaydının yerine geçmez: başvuru için önce Gürcistan'da kayıtlı bir tüzel kişi gerekir.

Gürcistan'da yapay zekâ hizmeti satarken vergi nasıl işliyor?

Gürcistan şirketi olarak sattığınızda kurumlar vergisi %15'tir ve kâr dağıtılınca (ya da kâr dağıtımı sayılan bazı giderlerde) ödenir; dağıtılan temettüde %5 stopaj vardır (PwC, Eylül 2026). KDV %18'dir ve kesintisiz 12 ayda 100.000 GEL ciroyu aşınca kayıt zorunludur.

Yapay zekâ ürünlerinde KDV'yi alıcının kim olduğu belirler:

• Yurt dışındaki şirket müşteri (B2B): Hizmetin yeri alıcının bulunduğu ülkedir; Gürcistan KDV'si doğmaz.
• Yurt dışındaki bireysel kullanıcı (B2C), elektronik hizmet: Elektronik hizmetlerde de alıcının bulunduğu yer esas alınır. Abonelik satıyorsanız müşterinin ülkesindeki dijital hizmet KDV kurallarını ayrıca kontrol edin.
• Gürcistan'daki bireysel kullanıcılar: Gürcistan dışında kurulu bir şirket olarak (örneğin Türkiye'deki şirketinizle) satıyorsanız, 1 Ekim 2021'den beri Gürcistan KDV'sini beyan edip ödemeniz gerekir. Ödeme hesabının, IP adresinin ya da telefon kodunun Gürcistan'a ait olması hizmeti Gürcistan'da sayılır kılar (PwC, Eylül 2026).

Gürcistan şirketiniz yurt dışından model lisansı, bulut ya da API hizmeti satın aldığında da stopaj sorusu çıkar. Yerleşik olmayana ödenen gayrimaddi hak bedelinde iç mevzuattaki stopaj %5, Gürcistan'da verilen hizmet bedelinde %10'dur; Türkiye ile vergi anlaşmasındaki gayrimaddi hak bedeli üst sınırı %10'dur (PwC, Eylül 2026). Kişisel vergi ve mukimlik kuralları için Gürcistan vergi sistemi rehberine bakın; aylık beyanlar ve yurt içi/yurt dışı gelir ayrımı için muhasebe desteği.

Türkiye'de vergi mukimiyseniz Gürcistan şirketinin kârı Türkiye'de de beyan konusu olabilir; kanuni merkez ve kontrol edilen yabancı kurum (CFC) kuralları Gürcistan'daki düşük vergi statüsüyle birlikte değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmeyi Türk YMM ya da mali müşavir yapar.

Kişisel veri işleyen yapay zekâ ürünü hangi kurallara uymalı?

Gürcistan'da kişisel veri işleyen her şirket 14.06.2023 tarihli Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uyar; kanunun çoğu maddesi 01.03.2024'ten, etki değerlendirmesi ve veri koruma görevlisi maddeleri 01.06.2024'ten beri uygulanıyor (md. 90). Yapay zekâ ürünleri için öne çıkan hükümler şunlar:

• Otomatik karar (md. 19): Kişiler, yalnızca otomatik işlemeye (profilleme dahil) dayanan ve hukuki ya da benzer ölçüde önemli sonuç doğuran kararlara itiraz edebilir. İstisnalar açık rıza, sözleşmenin gereği ve kanunda öngörülen hallerdir.
• Etki değerlendirmesi (md. 31): Önemli hukuki ya da mali sonuç doğuran tam otomatik kararlarda ve özel nitelikli verinin büyük ölçekte işlenmesinde önceden zorunludur. "Önemli sayıda veri sahibi" Gürcistan nüfusunun en az %3'ü olarak tanımlanıyor.
• Veri koruma görevlisi (md. 33): Bankalar, sigortacılar, telekom şirketleri ve sağlık kuruluşlarının yanı sıra önemli sayıda kişinin verisini işleyen ya da sistematik büyük ölçekli izleme yapan şirketler atamak zorunda.
• İhlal bildirimi (md. 29): Veri ihlali, tespitten sonra 72 saat içinde denetim makamına bildirilir.
• Yurt dışı aktarım (md. 37-38): Model eğitimi ya da barındırma için veriyi Gürcistan dışındaki bir buluta aktarmak bu maddelerdeki dayanaklardan birini gerektirir.

Cezalar, yıllık cirosu 500.000 GEL'in üzerindeki şirketler için daha yüksektir. Örneğin hukuka aykırı yurt dışı aktarımda uyarı ya da 2.000 GEL, büyük şirkette uyarı ya da 4.000 GEL ceza öngörülüyor; ağırlaştırıcı durumda tutarlar 4.000 ve 6.000 GEL oluyor (md. 85). Birden fazla ihlalde toplam ceza 10.000 GEL, büyük şirkette 20.000 GEL ile sınırlı (md. 64). Matsne'deki konsolide metin denetim makamı olarak Devlet Denetim Ofisi'ni (State Audit Office) gösteriyor; bu kurumsal değişikliğe dair resmi bir duyuru kamuya açık kaynaklarda yer almıyor; bildirim yapmadan önce yetkili kurumu Matsne'deki güncel metinden kontrol edin.

Türkiye'deki kullanıcıların verisini Gürcistan'a aktaracaksanız KVKK md. 9 da devreye girer: yeterlilik kararı yoksa standart sözleşme gibi bir güvence gerekir ve standart sözleşme imzadan sonra 5 iş günü içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na bildirilir (6698 sayılı Kanun, 02.03.2024 değişikliği).

AB'deki müşterilere satış yaparken AI Act sizi kapsar mı?

Evet. Gürcistan AB üyesi olmasa da yapay zekâ sisteminizi AB pazarına sunuyor ya da sistemin çıktısı AB'de kullanılıyorsa AB Yapay Zekâ Tüzüğü (2024/1689) size uygulanır. Avrupa Komisyonu'nun 03.08.2026'da güncellenen takvimine göre:

Ek III ve Ek I tarihleri, 27.07.2026'da yürürlüğe giren AI Omnibus değişikliğiyle ileri alındı. AB dışında kurulu bir şirket olarak yüksek riskli sistem ya da genel amaçlı model sağlıyorsanız AB'deki temsilci (AI Act md. 22 ve md. 54) atamanız gerekir. Bu, AB'de yerleşik bir kişi ya da kuruluşa yazılı vekâletle verilen bir görevdir; Gürcistan'daki şirketiniz bu rolü kendi başına üstlenemez.

GPU ve sunucu almak ayrı bir izin gerektirir mi?

Gelişmiş yapay zekâ çipleri ve bunları içeren sunucular, şirket kuruluşundan bağımsız olarak ihracat kontrolüne tabidir. ABD menşeli çiplerin Gürcistan'a gönderilmesi ABD İhracat İdaresi Düzenlemeleri'ne (EAR), Türkiye'den çıkışı ise Ticaret Bakanlığı'nın çift kullanımlı ürün kurallarına bağlı olabilir; satıcı sizden son kullanıcı beyanı isteyecektir. Bu sürecin ayrıntıları, kırmızı bayraklar ve yaptırım taraması yapay zekâ çipi ihracatı rehberinde. Bir bulut sağlayıcısından GPU kiralamak çoğu durumda donanım ithal etmekten daha az ihracat kontrolü adımı içerir; bu durumda yukarıdaki veri aktarım kuralları öne çıkar.

Kuruluştan sonra hangi adımlar sizi bekliyor?

Kayıttan sonraki ilk iş banka hesabı ve muhasebedir; vergi statüsü başvurusu bunları izler. Tipik sıra şöyledir:

1. Banka hesabı: Yurt dışı müşterilerden ödeme alacağınız için gerekir. TBC Bank, yerleşik olmayanların başvuruyu mobil bankacılıktan başlatabildiğini ama hesabı şubede pasaportla tamamlaması gerektiğini yazıyor (TBC Bank, Ekim 2026). Ayrıntılar: banka hesabı açma desteği.
2. Muhasebe kurgusu: Yurt içi ve yurt dışı satış gelirini, giderleri ve sözleşmeleri baştan ayrı izleyin; Sanal Bölge muafiyeti bu ayrıma dayanır.
3. Statü başvurusu: Sanal Bölge ya da Uluslararası Şirket kararını vergi danışmanının yazılı görüşüyle verin.
4. Çalışma hakkı: Daimi oturumu olmayan ve Gürcistan'daki bir işveren için ya da serbest çalışan yabancılar 01.03.2026'dan beri çalışma hakkı alıyor; yatırım oturumu sahipleri istisna. Harç 30 takvim gününde 200 GEL, 10 iş gününde 400 GEL (KPMG, Nisan 2026; Ekim 2026 itibarıyla geçerli).
5. Veri uyumu: Gizlilik politikası, etki değerlendirmesi gerekip gerekmediği ve yurt dışı aktarım dayanağı ürün yayına çıkmadan önce belirlenir.

PeraGate Global bu adımlarda Türkçe koordinasyon yapar: belgeleri hazırlar, lisanslı yerel vergi danışmanı ve hukukçularla görüşmeleri ayarlar, resmi yazışmaları Türkçe özetler. Vergi görüşü ve hukuki değerlendirme lisanslı partnerlerden alınır; statü kararını ilgili Gürcistan makamı verir.