Malta'da Yapay Zeka Şirketi Kurmak: Teşvikler, AI Act ve Vergi (2026)

Malta'da yapay zeka şirketi kurmak için ayrı bir şirket türü ya da ruhsat yok: şirket, diğer işletmeler gibi Malta Business Registry'de özel limited şirket (Ltd) olarak kurulur. Yapay zekaya özgü katman kuruluştan sonra başlar. Malta Enterprise'ın yeni girişim programları, AB Yapay Zeka Yasası'nın (AI Act) takvimi, GDPR ve hizmet satışındaki KDV kuralları bu katmanı oluşturur. Ekim 2026'nın en somut tarihi 30 Ekim: üç Malta Enterprise programında son başvuru günü bu (Malta Enterprise, erişim 15.10.2026).

Ltd kuruluşu, sermaye ve MBR harçları Malta'da şirket kurmak rehberinde ayrıntılı anlatılıyor; burada tekrar etmiyoruz. Kuruluş belgelerinin hazırlanması ve lisanslı partnerlerle başvurunun koordinasyonu için Malta şirket kurulumu desteği sayfamıza bakabilirsiniz.

Yapay zeka şirketi için Malta'da ayrı lisans gerekir mi?

Hayır, yapay zeka yazılımı geliştirmek ya da satmak için genel bir şirket ruhsatı aranmıyor. İki durumda ek izin gündeme gelir:

• Sektör lisansı: Ürününüz ödeme, yatırım, sigorta, sağlık ya da şans oyunları gibi lisanslı bir alanda çalışıyorsa o sektörün düzenleyicisinin lisansı gerekir. Yapay zeka kullanmak bu lisansı ortadan kaldırmaz.
• AI Act yükümlülükleri: Sisteminiz AI Act'te yüksek riskli sayılıyorsa uygunluk değerlendirmesi, teknik dokümantasyon ve AB veri tabanına kayıt gibi şartlar geçerli olur. Bunlar şirket ruhsatı değil, ürüne bağlı yükümlülüklerdir.

Malta Digital Innovation Authority'nin (MDIA) sertifikası ise gönüllüdür; aşağıda ayrıca anlatıyoruz.

Malta yapay zeka girişimi hangi teşviklerden yararlanabilir?

Ekim 2026'da Malta Enterprise'ın destek listesindeki dört program yapay zeka girişimleri için doğrudan ilgili. Business Start'ın uygun faaliyetleri arasında "yazılım geliştirme" açıkça sayılıyor; Patent Box ise telif haklı yazılımdan doğan geliri kapsıyor:

Kaynak: Malta Enterprise program sayfaları ve kılavuzları, erişim 15.10.2026.

Start-up Finance kılavuzu, destekleme bölgesi (assisted area) sayılan yerlerde üst sınırın 750.000 €, yenilikçi girişimde 1.500.000 € olduğunu yazıyor. Programın toplam bütçesi 63 milyon € ve bütçe tükenirse son tarihten önce kapanabiliyor. Başvurular yalnızca Malta Enterprise müşteri portalından yapılıyor; portal dışında gönderilen başvuru işleme alınmıyor.

Programlar Malta'da kurulmuş şirkete veriliyor; bu yüzden şirket kaydı, vergi numarası ve banka hesabı başvurudan önce hazır olmalı. Şirket hesabı için bankaların istediği belgeler Malta'da banka hesabı açmak rehberinde, başvuru koordinasyonu banka hesabı desteği sayfamızda.

Start-up Finance avansı nasıl geri ödenir?

Avans hibe değildir; şirket kâra geçtikçe geri ödenir. Kılavuza göre (Sürüm 1.0, Ocak 2024):

• Avansa her yıl Avrupa Merkez Bankası baz oranının 2 puan üzerinde prim işler; prim 8 hafta içinde ödenmezse ana borca eklenir.
• Şirket, avans kapanana kadar her yıl vergi öncesi kârının en az %10'unu öder. Vergi öncesi kâr, kullanılan avansın iki katını aşarsa yıllık ödeme avansın %20'si olarak sabitlenebilir.
• Bağlı şirketleriniz varsa, Malta'da ya da başka ülkede kurulmuş olmalarına bakılmaksızın konsolide kâr esas alınır.

Başvurabilmek için şirketin borsaya kote olmayan, kaydından itibaren en fazla 5 yıl geçmiş küçük bir işletme olması gerekiyor. "Yenilikçi girişim" sayılmak için ya dış uzman değerlendirmesiyle teknik risk taşıyan yeni bir ürün geliştirdiğinizi göstermeniz ya da Ar-Ge harcamanızın son üç yıldan birinde toplam işletme giderlerinin en az %10'u olması gerekiyor. Türkiye'deki şirketinizi Malta'ya taşıyorsanız devralınan faaliyete ilişkin kurallar ayrıca uygulanır.

Malta MDIA yapay zeka sertifikası zorunlu mu?

Hayır, MDIA sertifikası başvuruya bağlıdır; bir kanun ayrıca zorunlu tutmadıkça gönüllüdür. MDIA, Malta Digital Innovation Authority Act (Cap. 591, 2018) ile kuruldu. Kanun 2024'te XIX sayılı Kanunla baştan düzenlendi: yapay zeka, Birinci Ekte "yenilikçi teknoloji" olarak sayılıyor ve MDIA'ya yenilikçi teknolojiyi test edip sertifika ya da güvence işareti veren tanınma (recognition) programları yürütme yetkisi veriliyor (Cap. 591 md. 6 ve 26-27). Eski sertifika çerçevesi olan Innovative Technology Arrangements and Services Act (ITAS, Cap. 592) aynı 2024 değişikliğiyle yürürlükten kaldırıldı; bu yüzden ITAS'a dayanan eski rehberler artık güncel değil.

Malta'nın Ekim 2019'da yayımlanan ulusal stratejisi ("Malta the ultimate AI Launchpad", 2030 vizyonu) ulusal bir yapay zeka sertifikasyon çerçevesi ve test için düzenleyici sandbox duyurmuştu (AI Watch, son güncelleme 01.09.2021). Bugünkü tanınma programlarının şartları ve ücretleri bu sayfada yer almıyor: MDIA'nın sitesi 15.10.2026'daki kontrolde açılmadı. Başvurmayı düşünüyorsanız güncel kılavuzu doğrudan MDIA'dan isteyin.

Sertifikanın pratik değeri sınırlı bir yerde: AI Act'in zorunlu şartlarının yerine geçmez. Kurumsal müşteriler ya da kamu ihaleleri için güven belgesi olarak değerlendirilebilir.

AB yapay zeka yasası (AI Act) şirketlere ne getiriyor?

AI Act, şirketinizin rolüne (sağlayıcı ya da uygulayıcı) ve sistemin risk düzeyine göre kademeli yükümlülükler getiriyor. Malta'da kurulan şirket AB'de yerleşik sayılır; yükümlülükler doğrudan şirketinize düşer. Avrupa Komisyonu'nun AI Act piyasa gözetim makamları listesinde Malta için MDIA yer alıyor (07.09.2026); MDIA Kanunu'nun 6A maddesi de kuruma, piyasa gözetim makamı olarak atandığı alanlarda belge ve teknik bilgi isteme gibi yetkiler veriyor.

Kaynak: Avrupa Komisyonu, 03.08.2026 ve 27.07.2026.

27 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren AI Omnibus yüksek riskli sistem tarihlerini ertelemenin yanında KOBİ'lere tanınan basitleştirilmiş yükümlülükleri küçük orta ölçekli şirketlere (small mid-caps) genişletti, okuryazarlık yükümlülüğünü sadeleştirdi ve ulusal sandbox'lara erişimi kolaylaştırdı.

Cezalar AI Act'in 99. maddesinde: yasak uygulamalarda 35 milyon €'ya ya da dünya cirosunun %7'sine, diğer yükümlülüklerde 15 milyon €'ya ya da %3'e, makamlara yanlış bilgi vermede 7,5 milyon €'ya ya da %1'e kadar. Büyük şirkette iki tutardan yüksek olanı, KOBİ ve girişimde düşük olanı uygulanır.

Şirketi Türkiye'den yönetsem AI Act açısından fark eder mi?

Malta şirketi üzerinden satış yapıyorsanız fark etmez; sağlayıcı AB'de yerleşik Malta şirketidir. Fark, sistemi doğrudan Türkiye'deki şirketinizle AB pazarına sunduğunuzda ortaya çıkar. AI Act md. 22'ye göre üçüncü ülkede yerleşik sağlayıcı, yüksek riskli sistemini AB pazarına sunmadan önce yazılı yetkiyle AB'de yerleşik bir temsilci (AI Act md. 22) atamak zorunda. Malta'da şirket kurmak bu ihtiyacı ortadan kaldırır, ama şirketin gerçek yönetim ve karar merkezi de vergi açısından önem taşır (aşağıda).

Kişisel veri ve bulut altyapısında hangi kurallar geçerli?

Malta şirketi GDPR'a ve Malta Veri Koruma Kanunu'na (Data Protection Act, Cap. 586) tabidir; denetim makamı Information and Data Protection Commissioner'dır (IDPC). Model eğitiminde kişisel veri kullanıyorsanız işleme için hukuki dayanak, gerektiğinde veri koruma etki değerlendirmesi (GDPR md. 35) ve veri ihlalinde IDPC'ye bildirim yükümlülükleri doğar.

Türkiye'deki geliştirici ekibe ya da Türkiye'deki sunuculara veri aktarımı ayrı bir konu. Türkiye, Avrupa Komisyonu'nun yeterlilik kararı verdiği ülkeler arasında değil; listeye en son Ocak 2026'da Brezilya eklendi (Avrupa Komisyonu, Ekim 2026). Bu yüzden aktarımlar standart sözleşme hükümleri gibi uygun güvencelere dayandırılmalı. ABD'deki bulut sağlayıcıları için yeterlilik, yalnızca AB-ABD Veri Gizliliği Çerçevesi'ne kayıtlı şirketleri kapsıyor. Veri merkezi seçimini, eğitim verisinin nerede tutulacağını ve alt işleyici sözleşmelerini kuruluş aşamasında netleştirmek, sonradan altyapı taşımaktan daha ucuzdur.

Yapay zeka hizmeti satarken vergi ve KDV nasıl işler?

Malta şirketi %35 kurumlar vergisi öder; kâr dağıtımında hissedar ödenen verginin bir kısmını iade isteyebilir. Eylül 2025'ten beri iadesiz %15 nihai vergi (FITWI) de seçilebiliyor ve seçim en az 5 yıl bağlayıcı (PwC, 30.09.2026). Hangi yolun daha düşük yük getirdiği kâr dağıtım planınıza bağlı; oranlar ve iade sistemi Malta vergi sistemi rehberinde.

Yapay zeka hizmetine özgü üç nokta:

• KDV: Malta'da standart oran %18. Başka AB ülkesindeki şirket müşterilere verilen hizmette genel kural olarak KDV'yi alıcı kendi ülkesinde beyan eder. Tüketicilere verilen elektronik hizmetlerde ise müşterinin ülkesinin KDV'si uygulanır ve AB içi sınır ötesi satışlar yıllık 10.000 €'yu aşınca One Stop Shop (OSS) üzerinden beyan edilir (Avrupa Komisyonu).
• Patent Box: Ar-Ge sonucu geliştirilen ve bilimsel ya da teknolojik bir belirsizliği çözen telif haklı yazılım, nitelikli fikri mülkiyet sayılabilir. Bu gelirin %95'i, nexus oranıyla (nitelikli Ar-Ge harcamasının toplam harcamaya oranı) çarpılarak matrahtan düşülebilir. Küçük şirketler patentlenebilir buluşa dayanan fikri mülkiyet için de başvurabiliyor; bunun için bağımsız patent araştırması isteniyor (Malta Enterprise kılavuzu, 01.02.2025).
• Türkiye tarafı: Türkiye'de vergi mukimi kalıyorsanız Malta şirketinin kârı ve şirketin fiilen nereden yönetildiği Türkiye'de de vergi sonucu doğurabilir. Türkiye ile Malta arasında çifte vergilendirme anlaşması var; kendi durumunuzu her iki ülkedeki mali müşavirle birlikte inceletin.

Kuruluştan sonraki KDV kaydı, beyanname takvimi ve Patent Box belgeleri için Malta muhasebe desteği sayfamıza bakın.

Kurucu olarak Malta'da çalışmak için hangi izin gerekir?

Şirket kurmak oturum vermez; Malta'da fiilen çalışacaksanız ayrı bir izin gerekir. Yapay zeka girişimleri için en ilgili yol Key Employee Initiative'dir (KEI). Identità'ya göre KEI yönetici ya da yüksek teknik pozisyonda yıllık brüt en az 45.000 € maaşla iş teklifi alanlara açık ve Malta Enterprise'ın özellikle onayladığı start-up projelerindeki yenilikçileri de kapsıyor. İlk izin 1 yıllık, sonra 3 yıla kadar yenilenebiliyor; harç ilk başvuruda 600 €, yenilemede yıl başına 150 € (Ekim 2026). Başvurudan önceki 2 ay içinde en az 2 hafta yerel ilan şartı var.

Malta'da yaşayıp yurt dışındaki kendi şirketiniz ya da müşterileriniz için uzaktan çalışacaksanız Malta dijital göçebe izni ayrı bir seçenek. Diğer çalışma izni türleri Malta'da çalışmak rehberinde. Malta Enterprise'ın girişim kurucularına yönelik Startup Residence programının güncel şartları resmi kaynakta açık değil; bu yüzden tutar verilmiyor. Başvurudan önce şartları Malta Enterprise'dan teyit edin.

GPU ya da yapay zeka çipi alacaksanız neye bakmalısınız?

Model eğitimi için yüksek performanslı GPU ya da sunucu alacaksanız bu ürünlerin bir kısmı ihracat kontrolüne tabi. Türkiye'den ya da ABD'den Malta'ya gönderimde lisans, son kullanıcı beyanı ve yaptırım taraması gerekebilir. Uyum adımları ayrı rehberde: Malta'ya yapay zeka çipi ihracatı.

PeraGate Global resmi kurum, hukuk danışmanı ya da muhasebeci değildir; danışmanlık ve Türkçe koordinasyon verir. Esas sözleşme, AI Act uyum değerlendirmesi ve vergi planlaması Malta'da lisanslı profesyonellerle yürütülür. Teşvik ve izin kararları Malta Enterprise ile Identità'ya aittir.