Tayland'da Yapay Zekâ Şirketi Kurmak: BOI Teşviki, Veri Kuralları, Vize ve Vergi (2026)

Tayland'da yapay zekâ şirketi kurmanın belirleyici kuralı teknoloji mevzuatı değil, Yabancı Ticaret Kanunu'dur: yapay zekâ danışmanlığı, model geliştirme ya da yazılım hizmeti bir hizmet işi sayılır ve sermayesinin yarısı ya da fazlası yabancılara ait şirket bu işi izin ya da BOI teşviki olmadan yapamaz. İkinci katman kişisel veri: kullanıcı verisi işleyen her ürün 2019 tarihli PDPA'ya tabidir. Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte ayrı bir yapay zekâ kanunu bulunmuyor (ETDA).

Bu rehber yalnız yapay zekâya özgü katmanı anlatıyor. Şirket türleri, DBD tescili ve harçlar için Tayland'da şirket kurmak rehberine; yapı seçimi, belge dosyası ve tescil sonrası adımlar için Tayland'da şirket kurulumu desteği sayfamıza bakabilirsiniz. Tescil kararını DBD, teşvik kararını BOI verir.

Yapay zekâ girişimi hangi yapıyla kurulmalı?

Yapıyı yabancı ortaklık oranınız ve teşvik planınız belirler. Yabancı Ticaret Kanunu'nun 3. listesinin 21. maddesi, başka listede sayılmayan hizmet işlerini kapsıyor; yapay zekâ hizmeti büyük olasılıkla buraya giriyor. 28 Ağustos 2026 tarihli 5 numaralı Bakanlık Yönetmeliği grup içi idari hizmetler gibi bazı işleri izinden çıkardı; müşteriye satılan yapay zekâ hizmeti bu istisnalar arasında görünmüyor (bu bilgi yönetmeliğin Resmi Gazete metnine değil, ikincil bir özete dayanıyor; kapsamını yerel bir avukatla teyit edin).

BOI teşviki alan yabancı şirket, faaliyeti için ayrı lisans yerine Yabancı Ticaret Sertifikası (Foreign Business Certificate) alıyor (kanunun 12. maddesi). Teşvik yalnız BOI'nin onayladığı faaliyeti kapsar: onaylı yapay zekâ Ar-Ge projesinin yanında teşviksiz bir danışmanlık işi yürütmek isterseniz o iş yine kanunun kısıtına girer.

Tayland BOI teşviki yapay zekâ şirketine ne sağlıyor?

BOI teşviki kurumlar vergisi muafiyeti, yabancı uzman getirme izni ve çoğu faaliyette yabancı sahiplik sınırının kalkmasını sağlıyor. PwC'nin 24.08.2026 tarihli özetine göre muafiyet süresi faaliyetin grubuna bağlı:

Yapay zekâ girişimi için iki satır öne çıkıyor. Birincisi, nitelikli Ar-Ge hizmetleri için tutar sınırı olmadan 8 yıl muafiyet. İkincisi, ek katkı (merit) teşviki: Ar-Ge, teknoloji lisansı, ileri teknoloji eğitimi ve stajyer programı harcamalarının %200'üne kadar ek muafiyet tavanı ve ilk üç yıldaki Ar-Ge harcamasının satışa oranına göre 1-5 yıl ek süre. Toplam muafiyet 13 yılı geçemez.

BOI'nin "dijital, yaratıcı endüstriler ve yüksek değerli hizmetler" kategorisi yazılım ve dijital hizmetleri kapsıyor. Projenizin hangi faaliyet numarasına ve hangi gruba girdiği başvuruda BOI tarafından belirlenir; bu rehberdeki faaliyet numaraları BOI'nin resmi listesine değil, ikincil bir özete dayanıyor (aşağıdaki belirsizlikler kutusuna bakın). Başvurmadan önce numarayı BOI'den teyit edin.

Teşviksiz şirket de bazı genel indirimlerden yararlanır: Revenue Department'ın onayladığı kurum ya da kuruluşlara yaptırılan Tayland'daki Ar-Ge harcamasına ek %100 indirim, bilgisayar donanımı ve yazılımının üç hesap döneminde amortismanı (PwC, 24.08.2026). GPU sunucusu gibi ileri teknoloji donanımı ithal edecekseniz ihracatçı ülkenin kontrollerini Tayland'a yapay zekâ çipi ihracatı rehberinde ayrıca anlattık.

Tayland'da yapay zekâ şirketini hangi kurallar denetliyor?

Ekim 2026 itibarıyla Tayland'da yapay zekâya özel, yürürlükte bir kanun resmi kaynaklarda yer almıyor; bağlayıcı kurallar kişisel veri, elektronik işlemler ve tüketici mevzuatından geliyor. Yapay zekâ yönetişimini Elektronik İşlemler Geliştirme Ajansı (ETDA) yürütüyor. ETDA'nın 05.10.2026 tarihli duyurusuna göre 2026'da 20 bakanlıktan 140'tan fazla kurumla çalışılarak bir yapay zekâ yönetişim rehberi, araç seti ve yapay zekâ etki değerlendirmesi kılavuzu (AI EIA Playbook) hazırlandı. 2027'de ise kurumların yapay zekâ çözümlerini kontrollü ortamda denediği AI Governance Sandbox başlayacak.

Bu belgeler bağlayıcı değil. Yine de kamu kurumlarına ya da bankalara yapay zekâ satacaksanız, alıcılar ihale ve tedarikçi değerlendirmesinde ETDA rehberine atıf yapabilir. Ürününüzün risk değerlendirmesini bu kılavuza göre belgelemek satış sürecinde işinize yarar. Bir yapay zekâ kanunu taslağının durumu Ekim 2026 itibarıyla netleşmedi; yasalaşırsa bu rehber güncellenecek.

Kişisel veri işleyen yapay zekâ ürünü PDPA'ya nasıl uyar?

Kişisel veri toplayan, kullanan ya da modele veren her ürün Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na (PDPA, B.E. 2562; Resmi Gazete 27.05.2019) uymak zorunda. Kanunun 5. maddesi şirketiniz Tayland dışında olsa bile Tayland'daki kişilere mal ya da hizmet sunuyorsanız ya da davranışlarını izliyorsanız sizi kapsıyor. Yapay zekâ ürünü için öne çıkan yükümlülükler:

• Güvenlik ve veri ihlali bildirimi (md. 37): İhlal, öğrenildikten sonra mümkünse 72 saat içinde Kişisel Verileri Koruma Ofisi'ne bildirilir; kişiler için yüksek risk varsa ilgililere de haber verilir.
• Tayland'da temsilci (md. 37/5): Tayland dışındaki veri sorumlusu, Tayland'da bulunan bir temsilciyi yazılı olarak atamak zorunda.
• Veri koruma görevlisi (md. 41): Büyük ölçekli veriyi düzenli izleyen ya da asıl faaliyeti hassas veri (sağlık, biyometrik vb.) işlemek olan şirket görevli atar. Yüz tanıma ya da sağlık verisiyle çalışan modeller bu kapsama girebilir.
• Yurt dışına aktarım (md. 28-29): Alıcı ülkede yeterli koruma standardı ya da açık rıza, sözleşmenin ifası gibi kanuni bir istisna gerekir. Grup içi aktarımda Ofis'in onayladığı veri koruma politikası kullanılabilir.

PDPA'nın yaptırımları ağır: ihlalin türüne göre 1 milyon ya da 3 milyon THB'ye kadar, hassas veriyle ilgili ihlalde 5 milyon THB'ye kadar idari para cezası (md. 82-84); veri koruma görevlisi atamamak 1 milyon THB'lik dilimde. Hassas veriyle haksız çıkar sağlamada 1 yıla kadar hapis ya da 1 milyon THB'ye kadar adli para cezası var (md. 79). Mahkeme gerçek zararın iki katına kadar ek tazminata hükmedebilir (md. 78).

Veriyi ve modeli yurt dışındaki bulutta tutabilir misiniz?

Tutabilirsiniz; PDPA genel bir yerelleştirme (veriyi Tayland'da saklama) zorunluluğu getirmiyor, ama aktarımı md. 28-29'a dayandırmanız gerekiyor. Pratikte kullanıcı sözleşmesinde verinin hangi ülkede işlendiğini yazmak, bulut sağlayıcıyla veri işleme sözleşmesi yapmak ve hassas veri için açık rıza almak bu dayanağı kurar. Model eğitiminde kullanacağınız müşteri verisi için amacı ayrıca belirtin: başka amaçla toplanan veriyi modele vermek md. 21'deki amaçla sınırlılık kuralıyla çatışabilir.

Tayland'da yapay zekâ hizmeti satarken vergi nasıl işler?

Tay şirketinin kârı %20 kurumlar vergisine tabi; BOI muafiyeti varsa onaylı faaliyetten elde edilen kâr muaf dönem boyunca vergilenmez. Ödenmiş sermayesi 5 milyon THB'yi ve geliri 30 milyon THB'yi aşmayan şirketlerde ilk 300.000 THB kâr vergisiz (oranların tamamı Tayland vergi rehberinde). Yapay zekâ hizmeti satışında asıl farkı KDV ve kaynak vergisi yaratıyor:

Model ya da yazılımı Türkiye'deki şirketinizde tutup Tay şirketine lisanslıyorsanız, ödemenin lisans bedeli mi hizmet bedeli mi sayılacağı sözleşmenin içeriğine göre değişir; bu ayrım kaynak vergisini doğrudan etkiler. Türkiye'de vergi mukimliğiniz sürüyorsa Tay şirketinden aldığınız temettü ve ücret Türkiye'de de beyan konusu olabilir; çifte vergilendirme anlaşmasındaki mahsup imkânını bir mali müşavirle değerlendirin. Aylık KDV ve stopaj beyanları için Tayland muhasebe hizmeti sayfamıza bakabilirsiniz; beyanlar lisanslı muhasebeci partnerle yürütülür.

Kurucu ve ekip hangi vizeyle çalışabilir?

Kurucu ve yabancı mühendisler için üç yol var: SMART vizesi, LTR vizesi ya da Non-Immigrant B vizesi ile çalışma izni. İlk ikisi BOI üzerinden yürüyor ve çalışma izni yükünü hafifletiyor.

BOI'nin SMART Visa sitesine göre Smart S en fazla 2 yıllık, yenilenebilir bir vize; 90 günlük bildirim 1 yıla çıkıyor, eş ve çocuklar aynı süre kalabiliyor ve eş çalışma izni olmadan çalışabiliyor. Her eşlik eden aile üyesi için ayrıca 180.000 THB mevduat aranıyor. Harç vize süresinin her yılı için 10.000 THB. LTR'de nitelikli profesyonellerin geliri %17 sabit oranla vergileniyor; şartların tamamı Tayland LTR vizesi rehberinde. Non-B yolunun sermaye ve çalışan oranı şartları için Tayland çalışma izni rehberine bakın.

Kuruluştan sonra hangi adımlar sizi bekliyor?

Tescilden sonraki ilk işler banka hesabı, vergi ve KDV kaydı, PDPA belgeleri ve teşvikli şirkette BOI raporlamasıdır. Sıra çoğu projede şöyle ilerliyor:

1. Şirket adına banka hesabı açılır; sermaye bu hesaba yatırılır. Hesap açma koşulları için Tayland banka hesabı açma desteği sayfamıza bakın; hesap açma kararı bankanındır.
2. Ciro eşiği aşılacaksa KDV kaydı yapılır; yurt dışına hizmet satışında %0 oranın belgeleri (sözleşme, fatura, kullanım yeri) baştan düzenli tutulur.
3. Gizlilik bildirimi, veri işleme sözleşmeleri, ihlal bildirim prosedürü ve gerekiyorsa veri koruma görevlisi ataması hazırlanır.
4. BOI teşviki varsa onaylı projeye ait yatırım ve harcama kayıtları ayrı tutulur; ek muafiyet yılı Ar-Ge harcamasının belgelenmesine bağlı.
5. Kurucu ve ekip için vize ve çalışma izni başvuruları yapılır.

Tayland'daki şirket tek başına oturum hakkı vermez; her adımda karar ilgili kurumundur.