Hollanda'da Oturum İzni Avukatı: IND Retine İtiraz ve Dava Yolu

IND oturum izni başvurunuzu reddettiyse ya da izninizi geri aldıysa, kararın bildirilmesinden sonraki 4 hafta içinde IND'ye itiraz (bezwaar) edebilirsiniz (Vreemdelingenwet md. 69). İtiraz ücretsizdir ve avukat zorunlu değildir; itiraz da reddedilirse yine 4 hafta içinde mahkemeye (rechtbank) gidersiniz. Avukatın asıl fark yarattığı yerler süre baskısı, Hollanda'da bekleme hakkı, kamu düzeni gerekçeleri ve Türk vatandaşlarına özgü Ortaklık Hukuku haklarıdır.

Hollanda'da yabancılar hukukunda çalışan, baroya (NOvA) kayıtlı bir avukatla Türkçe görüşme ayarlamak, kararı ve belgeleri hazırlamak için: avukat bulma ve Türkçe süreç koordinasyonu. PeraGate avukat değildir, hukuki görüş vermez; hukuki değerlendirmeyi ve temsili avukat yapar. Yeni başvuru dosyası için: oturum izni desteği.

Hollanda'da oturum izni için avukat gerekir mi?

Hayır, zorunlu değil: başvuru, IND'ye itiraz ve ilk derece mahkemesinde dava için avukat şartı yok. Rechtspraak, idari davada beroep açmak için avukatın zorunlu olmadığını açıkça yazıyor (Ekim 2026). IND de itirazı sizin, avukatınızın, yasal temsilcinizin, özel olarak yetkilendirdiğiniz bir kişinin ya da oturum başvurusundaki (tanınmış) sponsorunuzun verebileceğini söylüyor.

Zorunlu olmaması, her dosyada tek başınıza ilerlemenin mantıklı olduğu anlamına gelmez. Aşağıdaki durumlarda avukatla çalışmak pratikte gerekir:

• Ret ya da geri alma gerekçesi kamu düzeni ise: Ceza kaydı, sahte belge iddiası ya da yanlış beyan gerekçeli kararlarda dosyanın ispat kısmı ağırlaşır.
• Kararı Hollanda'da bekleyemiyorsanız: Geçici tedbir (voorlopige voorziening) için süre saatlerle ölçülür.
• Ankara Anlaşması'na dayalı bir hak varsa: IND genel kuralı uyguladıysa, Ortaklık Hukuku'na dayanan gerekçeyi yazmak uzmanlık ister.
• Üst mahkemeye gidilecekse: Raad van State'e yapılan başvuruda, ilk derece kararının hangi kısmına neden karşı çıkıldığı (grief) yazılmazsa başvuru kabul edilmez (Vreemdelingenwet md. 85).

IND başvurunuzu reddettiyse ilk gün ne yapmalısınız?

İlk gün kararın içindeki iki satırı okuyun: itiraz için son tarih ve kararı Hollanda'da bekleyip bekleyemeyeceğiniz. IND her iki bilginin de kararda yazdığını söylüyor. Bekleme izniniz varsa IND gişesinden randevuyla pasaportunuza bir bekleme etiketi (verblijfsaantekening) alırsınız.

Bekleme izniniz yoksa IND'ye göre Hollanda'dan ayrılmanız gerekir; ancak kararı aldıktan sonra 24 saat içinde mahkemeden geçici tedbir isterseniz bu isteğin sonucunu bekleyebilirsiniz (IND, Ekim 2026). Bu yüzden ret kararı geldiğinde avukat aramaya o gün başlamak gerekir.

Kanun, itirazın kural olarak ret ya da geri alma kararının etkisini durdurduğunu söylüyor, ama istisnaları var (Vreemdelingenwet md. 73):

• Aynı talebi yeniden yapmanız (herhaalde aanvraag) reddedildiyse askı etkisi yoktur.
• İtirazı süresinde vermezseniz askı etkisi yoktur.
• Ret, uygun bir MVV'nin olmamasına ya da kamu düzeni veya ulusal güvenlik tehdidine dayanıyorsa da askı etkisi yoktur (md. 73 ve md. 16).

Bu yüzden "itiraz edip yeni bir başvuru da yapayım" yaklaşımı her zaman doğru değildir. Hangisinin size uygun olduğunu ret gerekçesine bakarak avukat değerlendirir. MVV ve giriş vizesi tarafı için: Hollanda vizesi ve MVV.

Hollanda'da bezwaar itiraz süresi ne kadar ve nasıl hesaplanır?

Yabancılar hukukunda itiraz süresi 4 haftadır. Genel idare hukukundaki 6 haftalık süre (Awb md. 6:7) burada uygulanmaz, çünkü Vreemdelingenwet md. 69 bunu açıkça 4 haftaya indiriyor. Genel idare hukukuna dayanan "6 hafta" bilgisi oturum izni kararları için geçerli değildir. Başvurunuz kabul edilmiş ama başlangıç tarihi gibi bir noktaya karşı çıkıyorsanız, süre belgeyi IND gişesinden teslim aldığınız günden itibaren 4 haftadır.

Süreyi kaçırdıysanız itiraz kural olarak reddedilir. Gecikmenin size yüklenemeyeceği durumlar (örneğin karar size hiç ulaşmadıysa) istisnadır (Awb md. 6:11); bunu ispat etmeniz gerekir.

İtiraz dilekçesinde şunlar bulunmalı (Awb md. 6:5):

• Adınız ve adresiniz
• Tarih ve imza
• İtiraz ettiğiniz kararın tanımı (IND dosya numarası)
• İtirazın gerekçeleri

Gerekçeyi süre içinde hazırlayamıyorsanız, uygulamada önce kısa bir itiraz (pro forma bezwaar) verilip gerekçe sonradan tamamlanır. Kanun, eksik dilekçenin reddinden önce size eksikliği giderme süresi verilmesini şart koşuyor (Awb md. 6:6); IND bu süreyi 2 hafta olarak bildiriyor. Dilekçe Türkçe yazılırsa çevirisini sağlamak size düşer (Awb md. 6:5). İtirazı mektupla, DigiD ile çevrimiçi yükleyerek ya da dosya numarasını konu satırına yazdığınız güvenli e-postayla gönderebilirsiniz.

İtiraz sırasında IND nasıl ilerler, ne kadar sürer?

IND, olağan oturum dosyalarında itiraza 6 ile 19 hafta içinde karar veriyor ve bu süreyi 6 hafta daha uzatabiliyor; ek araştırma gerekirse en fazla 13 hafta daha ekleyebiliyor (IND, Ekim 2026). Süre, itiraz son tarihinin ertesi günü başlar.

Karar öncesinde IND sizi kural olarak dinlemek (hoorzitting) zorundadır (Awb md. 7:2). İtirazın açıkça yersiz ya da açıkça kabul edilemez olduğu durumlarda dinleme yapılmayabilir (md. 7:3). Dinlemede Türkçe konuşacaksanız tercüman ihtiyacını önceden bildirin.

Bilinmesi gereken üç ayrıntı daha var:

• Doğrudan dava: İtiraz dilekçesinde IND'den itiraz aşamasını atlayıp doğrudan mahkemeye gitmeye onay vermesini isteyebilirsiniz (rechtstreeks beroep, Awb md. 7:1a). IND dosyayı buna uygun bulursa onaylar.
• Masraf iadesi: İtiraz, IND'nin hukuka aykırı kararı nedeniyle kabul edilirse avukat masrafının bir kısmı iade edilebilir; bunu IND karar vermeden önce istemeniz gerekir (Awb md. 7:15).
• Geciken karar: IND süreyi aşarsa yazılı ihtar (ingebrekestelling) gönderebilir, 2 hafta sonra karar verilmemesine karşı dava açabilirsiniz (Awb md. 6:12).

İtiraz reddedilirse mahkeme süreci nasıl işler?

İtiraz reddedilirse 4 hafta içinde rechtbank'ta dava (beroep) açarsınız (Vreemdelingenwet md. 69). 1 Ocak 2026'dan sonra açılan davalarda gerçek kişiler için mahkeme harcı (griffierecht) 200 EUR, şirketler için 397 EUR (Rechtspraak, Ekim 2026). Harç bildirimi (griffienota) size ayrıca gelir; Türkiye'den ödüyorsanız IBAN ile birlikte SWIFT kodunu da yazın.

Mahkeme, IND kararından sonra ortaya çıkan olguları ve politika değişikliklerini belirli koşullarla dikkate alır (Vreemdelingenwet md. 83). Davayı kısmen ya da tamamen kazanırsanız IND ödediğiniz harcı size geri öder ve avukat masrafının bir kısmını sabit tarifeye göre karşılayabilir; bunun için duruşma davetiyle gelen masraf formunu en geç duruşmada vermeniz gerekir (Rechtspraak).

Geliriniz çok düşükse harçtan muafiyet isteyebilirsiniz. 1 Temmuz 2026'dan itibaren sınır, sizin ve varsa partnerinizin aylık net gelirinin toplamda 1.348,49 EUR'nun altında kalması ve harcı karşılayacak birikiminizin olmamasıdır (Rechtspraak).

Geçici tedbir (voorlopige voorziening), itiraz ya da dava sürerken acil bir durumu durdurmak için tedbir hâkiminden istenir; "gecikmesinde sakınca olan" bir durum aranır (Awb md. 8:81). Yabancılar hukukunda örneğin Hollanda'dan çıkış zorunluluğunun itiraz ya da dava sonuçlanana kadar durdurulması için istenebilir. Tedbir isteği için de ayrı harç ödenir.

İlk derece kararına karşı Raad van State İdari Yargı Dairesi'ne (Afdeling bestuursrechtspraak) başvurulabilir. Kısa süreli Schengen vizesi kararlarında bu yol kapalıdır (Vreemdelingenwet md. 84).

Türk vatandaşları için Ortaklık Hukuku hangi dosyalarda öne çıkar?

Türk vatandaşları, AB-Türkiye Ortaklık Anlaşması (Ankara Anlaşması) ve 1980 tarihli 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı nedeniyle Hollanda'da birçok konuda genel kurallardan daha elverişli kurallara tabidir (IND, 31.07.2026). Bir ret kararında IND'nin bu kuralları uygulayıp uygulamadığı, avukatın dosyada ilk kontrol ettiği noktalardan biridir.

IND'nin bugün uyguladığı başlıca farklar:

• Harç: Çalışma amaçlı oturum izinlerinde ilk başvuru ve uzatma 2026'da 85 EUR; genel tarife 423 EUR (IND).
• Sponsor: Türk çalışanlar kennismigrant ve araştırmacı başvurusunu tanınmış sponsor olmadan kendileri yapabilir.
• Çalışma izni (TWV): Aynı işverende 3 yıl çalışan Türk vatandaşı için TWV gerekmez; genel kuralda süre 5 yıldır.
• Aile birleşimi: Türk çalışanın eşi ya da kayıtlı partneriyle birlikte, iki tarafın da 21 yerine 18 yaşında olması yeterli.
• Serbest meslek: RVO'nun puan sistemi Türk vatandaşlarına uygulanmaz; yalnız iş planı değerlendirilir.
• 3 yıl kuralı: IND bir başvuruya 3 yıl içinde kesin karar vermediyse ve gecikme size yüklenemiyorsa ayrı bir oturum hakkı doğabiliyor.

Bir değişikliği de bilmek gerekir: 1 Ocak 2025'ten beri Türk vatandaşları süresiz oturum ve AB uzun dönem ikamet izni başvurusunda da uyum diploması göstermek zorunda (IND duyurusu, 26.07.2024). Standstill hükmünden yararlanan Türk çalışanlar ve aileleri, aile yanında kalıştan sonraki insani süresiz izin için bu diplomayı göstermek zorunda değil (IND, 31.07.2026). Bu tarihten sonra verilen bir süresiz izin reddinde ilk bakılacak nokta, sizin standstill kapsamında olup olmadığınızdır. Hangi oturum türünün size uyduğu: Hollanda oturum izni türleri. Çalışma izni tarafı: Hollanda çalışma izni.

Hollanda'da vreemdelingenadvocaat nasıl bulunur?

Arama NOvA'nın "Zoek een advocaat" aracında, hukuk alanı olarak yabancılar hukuku (vreemdelingenrecht) seçilerek yapılır. "Advocaat" unvanını yalnız NOvA sicilindeki kişiler kullanabilir (Advocatenwet). Ekim 2026 itibarıyla sicilde 18.000'den fazla avukat var. Avukatın Türkçe görüşüp görüşmediğini ya da tercümanla çalışmayı kabul edip etmediğini ilk temasta ayrıca sorun.

Sübvansiyonlu dosya (toevoeging) alacak avukat için ek bir ölçüt var. Raad voor Rechtsbijstand'da "vreemdelingenrecht" uzmanlık kaydı olan avukat, Stichting Migratierecht Nederland'ın çalışma grubuna üye olmalı, yılda en az 15 yabancılar hukuku dosyası yürütmeli ve yılda 6 eğitim puanı toplamalı (RvR, Ekim 2026). Bu kayıt, avukatın alanda düzenli çalıştığını gösteren resmi bir işarettir.

Ücretsiz ilk yönlendirme için Juridisch Loket'e başvurabilirsiniz. Geliriniz düşükse Juridisch Loket dosyanızı Raad voor Rechtsbijstand'a iletir, Raad size uygun avukatların listesini gönderir; avukatı seçip aramak size kalır (Juridisch Loket, Ekim 2026). Avukat seçiminin genel ölçütleri ve diğer hukuk alanları için: Hollanda'da avukat bulma ve ücretler.

Oturum izni avukatının ücreti ne kadar?

Hollanda'da avukat ücreti serbesttir: her avukat fiyatını kendisi belirler ve Juridisch Loket ücretin işe başlamadan sorulmasını öneriyor. Resmi bir saat ücreti tarifesi yok; bu yüzden burada ücret aralığı vermiyoruz. Ücret düzenini (saatlik ya da sabit, KDV dahil mi) yazılı isteyin.

Geliriniz düşükse avukat sizin adınıza sübvansiyonlu hukuki yardım (toevoeging) ister ve siz yalnız kişi payını (eigen bijdrage) ödersiniz. 2026 koşulları (Juridisch Loket, Ekim 2026):

Gelir 2 yıl geriden, 2026 için 2024 yılı üzerinden kontrol edilir. 2024'te yurt dışında geliriniz ya da birikiminiz (örneğin Türkiye'deki bir banka hesabı) varsa bunu Raad voor Rechtsbijstand'a kendiniz bildirmeniz gerekir. Geliriniz 2026'da belirgin şekilde düştüyse hesabın 2026 üzerinden yapılmasını (peiljaarverlegging) isteyebilirsiniz.

Toplam maliyeti üç kalem belirler: avukat ücreti ya da kişi payı, rechtbank harcı (gerçek kişi için 200 EUR) ve gerekirse belge tercümeleri. IND'ye itiraz aşamasında harç yoktur (Awb md. 7:15).

Ret kararı geldiğinde dosyanızı Türkçe toparlamak, kararın ve yazışmaların Türkçe özetini çıkarmak ve yabancılar hukukunda çalışan bir avukatla görüşmeyi süre dolmadan ayarlamak için avukat bulma ve süreç koordinasyonu sayfasından bize yazabilirsiniz. Davanın sonucunu IND ve mahkeme belirler; hiçbir avukat ya da danışman sonuç vaat edemez.